hokuman o kapniyata

SO KAIMPORTANTE O KAONOT SA ISA KO PAT A IMAM SA MASA INI ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﻴﻢ Pamkasan Sii ko oriyan o kiyaipos o masa o mga Sahaba ago so masa o mga Tabi’ee na miya-adn so mga imam (ulama) a miyamangi sampay ko pangkatan (level) a Mujtahid Mutlaq a datar o Pat a Imam, a siran so: 1- AbuHanifah (died 767 CE/150 AH) 2- Malik (died 795 CE/179 AH) 3- Shafi’i (died 820 CE/204 AH) 4- Ahmad (died 855 CE/241 AH) siran i mga imam a miyamangisampay ko Level a Mujtahid Mutlaq, ago siran i kiyasabapan sa Kiyarinayag o mga dadalm a Kokoman ago so mga ndaowan o Nabi ago so mga Sahaba. Na sa masa tano ini imanto na dadn a sakatao bo a ulama iba inisampay sa Lagid o Pangkatan o pat a Imam a ba mambo mimbaloy a Mujtahid Mutlaq, ka sadn a Tigo Imam An-Nabhaanie sa Tao a tangkdn iyan a minisampay ska niyan sa Mujtahid Mutlaq sa masa ini na Tao ska niyan a mabibinasa i akal, na giyanan i sabap a kiyapakiklbi o mga ulama ko kapagijtihad ko oriyan o kiyaipos o masa o pat a imam ka pangali iran iba adn a makagmao a dadag i kpit a primbangn iyan mapda sa sabot so pat a imam na makamaulika ko gikapagagama o mga muslim, na giyanan mambo i kiyapakiklbi iran ko kapagijtihan ko oriyan o pat a imam. Aya miyakarata ko Kaunot sa isa ko pat a Imam na so mga dadag a Secta a datar o mga Shia ago so saba-ad ko mga Mu’tazilah ago so mga Mujassimah sa Masa ini, na siran i miyakarata ko kaunot sa isa ko pat a Imam ka aya pn a ipsogo iran na dadn a Pagonotan ko pat a Imam ka aya kabaya iran na makapanirizo so Tao ko Qur-an ago Hadith, na diran katawan na pon iran pakaphanirizowa so tao a knaba Mujtahid ka lagid o tao a kokorang i ilmo ko mga kokoman na piyakapanirizo iran ko Qur-an ago hadith na giyoto badn i kiyabinasaa iranon ka sabap sa pakapkklidaan iyan dn so mga dadalm a Kokoman a mapapadalm ko Qur-an ago hadith ka sabap ko di niyanon kaprauta a sabot, ka so man so kap’phakarayaga ko mga dadalm a Kokoman ago ndaowan a mapapadalm ko Qur-an ago hadith na aya kisangan san na so mga Imam a miyamangisampay sa Pangkatan a Mujtahid a Lagid o Pat a Imam a mga Mujtahid Mutlaq. knaba ba langowan a tao ada sampain sa Mujtahid naba niyan maphanarangga manirizo so Qur-an ago Hadith ka aya niyan badn aki kakhadadag, na giyoto i sabap a kap’phakaunot tano ko Madhab (sabot) o isa ko pat a Imam ka giyoto i kakhasaboti tano ko mga Kokoman a mapapadalm ko Qur-an ago hadith, na anda dn i kasaboti tano ron a raks a minggolalan tano na giyoto dn i kiyapakaunot tano ko Qur-an ago hadith. Kataya so mga Sharat o Mujtahid Mutlaq a daa praoton sa masa ini: -1 ﺇﻟﻤﺎﻣﻪ ﺑﺄﺩﻟﺔ ﺍﻷﺣﻜﺎﻡ ﻣﻦ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ. 1- Miggpa iyan so mga dalil o mga Kokoman a Poon ko Qur-an. -2 ﺇﻟﻤﺎﻡ ﺑﺄﺩﻟﺔ ﺍﻷﺣﻜﺎﻡ ﻣﻦ ﺍﻟﺴﻨﺔ. 2- Miggpa iyan so mga dalil a poon ko hadith. -3 ﺍﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﻰ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍﻹﺟﻤﺎﻉ ﻭ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍﻟﺨﻼﻑ. 3- Miyabitiya iyan so mga Masaelol Ijma ago so mga Masaelol Khilaf. -4 ﻣﻌﺮﻗﺔ ﺍﻟﻘﻴﺎﺱ ﻭ ﻣﺎ ﻳﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ. 4- Sasabotn iyan so Qiyas ago so manonompangon ko ilmo a Usool. -5 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﻛﻴﻔﻴﺔ ﺍﻟﻨﻈﺮ ﺍﻟﻌﻘﻠﻲ ﻭ ﺍﻻﺳﺘﺪﻻﻝ. 5- Sasabotn iyan so nadhar Aqli ago so okit a kadalil. -6 ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻟﻠﻐﺔ ﺍﻟﻌﺮﺑﻴﺔ. 6- Sasabotn iyan so arabic language ago so mga ilmo a manonompangon. -7 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﺍﻟﻨﺎﺳﺦ ﻭ ﺍﻟﻤﻨﺴﻮﺥ ﻭ ﺍﻟﻌﺎﻡ ﻭ ﺍﻟﺨﺎﺹ ﻭ ﻧﺤﻮ ﺫﻟﻚ. 7- Miggpa iyan so Nasikh ago Mansookh ago Aam ago Khaas ago mipalgid anan a mga ilmo. -8 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﻣﺎ ﻳﺘﻌﻠﻖ ﺑﺄﺻﻮﻝ ﺍﻟﺤﺪﻳﺚ ﻭ ﺣﺎﻝ ﺍﻟﺮﻭﺍﺓ. 8- Miggpa iyan so mga usool o Hadith ago so kamamataani ko mga Panonotol. -9 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﺃﺻﻮﻝ ﺍﻟﺪﻳﻦ )ﺍﻟﻌﻘﺎﺋﺪ(. 9- Miggpa iyan so mga usool o agama a giyanan so Aqeedah. -10 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﺗﻔﺎﺭﻳﻊ ﺍﻟﻔﻘﻪ. 10- Miggpa iyan so pipisopisokan o mga kokoman sii ko Fiqh. -11 ﻣﻌﺮﻓﺔ ﺍﻟﺤﺴﺎﺏ. 11- Miggpa iyan so ilmo a hisab (kapagitong). ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﻳﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺇﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺍﻟﻨﺒﻬﺎﻧﻲ" :ﺃﻣﺎ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﻓﻼ ﻳﺪﻋﻴﻪ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﺇﻻ ﻣﺨﺘﻞ ﺍﻟﻌﻘﻞ ﻭ ﺍﻟﺪﻳﻦ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Yusof Bin Ismael Annab-haanie: “Na so mipantag ko kapagijtihad na da a tao a iphagitong iyan a ginawa niyn sa Mujtahid sa masa ini na inonta na Tao ska niyan a Mabibinasa i Akal ago mabibinasa so kap’phagagama niyan”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﻴﻤﺎﻥ ﺍﻟﻜﺮﺩﻱ" :ﻭ ﺩﻋﻮﻯ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﻓﻲ ﻏﺎﻳﺔ ﻣﻦ ﺍﻟﺒﻌﺪ ﻭ ﻗﺪ ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﻟﺮﺍﻓﻌﻲ ﻭ ﺍﻟﻨﻮﻭﻱ ﻭ ﺳﺒﻘﻬﻤﺎ ﺇﻟﻰ ﺫﻟﻚ ﺍﻟﺮﺍﺯﻱ: ﺍﻟﻨﺎﺱ ﻛﺎﻟﻤﺠﻤﻌﻴﻦ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﻋﻠﻰ ﺃﻧﻪ ﻻ ﻣﺠﺘﻬﺪ." ﺍﻫـ Pitharo o Shiekh Muhammad Al-Kurdi: “So katangkapa o tao sa mimbaloy ska niyan a Mujtahid sa masa ini na tanto dn ko mawatan iba manggolaola, ka pitharo o Imam Rafi’i ago so Imam nawawi ago so Imam Razi: So mga ulama na Lagid o miyaompong siran sa masa ini sa dadn a tao a minisampay sa Mujtahid”. ﻭﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﺍﻟﺼﻼﺡ" :ﻣﻦ ﺩﻫﺮ ﻃﻮﻳﻞ ﻳﺰﻳﺪ ﻋﻠﻰ ﺛﻼﺙ ﻣﺎﺋﺔ ﺳﻨﺔ ﻋﺪﻡ ﺍﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﻖ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Ibnussalah: “Inipoon dn sa miyathay a masa ka miyakasobra dn nai Tlo gatos ragon na dadn a Mujtahid Mutlaq”. ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﻟﻨﻮﻭﻱ" :ﺃﻣﺎ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﻤﻄﻠﻖ ﻗﻔﺎﻟﻮﺍ ﺍﺧﺘﺘﻢ ﺑﺎﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﺣﺘﻰ ﺃﻭﺟﺒﻮﺍ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﻭﺍﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻﺀ ﻋﻠﻰ ﺍﻷﻣﺔ ﻭ ﻧﻘﻞ ﺇﻣﺎﻡ ﺍﻟﺤﺮﻣﻴﻦ ﺍﻹﺟﻤﺎﻉ ﻋﻠﻴﻪ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Nawawi: “So Ijtihad mutlaq na aya kabasaon o mga ulama na kiyatamanan ko pat a Imam, taman sa piyakawajib o mga ulama sii sa giyai a umat a kapakaunot iran sa isa ko pat a imam, na taman ko Imamul-Haramayn na Tiyanto niyan a Miyaompong so mga ulama sa kipapaliyogat o kaonot sa isa ko pat a Imam”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﻟﺤﺎﻣﺪ" :ﻭﺍﻟﺬﻱ ﻋﻠﻴﻨﺎ ﻋﻠﻤﻪ ﻭ ﺍﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻫﻮ ﻣﺎ ﻗﺮﺭﻩ ﻓﻘﻬﺎﺅﻧﺎ ﺭﺣﻤﻬﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﻦ ﺃﻥ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﻤﻄﻠﻖ ﻓﻲ ﺍﻷﺣﻜﺎﻡ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺑﻌﺪ ﺃﻥ ﻣﻀﺖ 400 ﺳﻨﺔ ﻣﻦ ﺍﻟﻬﺠﺮﺓ ...ﻭﻟﻜﻦ ﻟﺌﻼ ﻳﺪﻋﻲ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﻣﻦ ﻟﻴﺲ ﻣﻦ ﺃﻫﻠﻪ ﻓﻨﻘﻊ ﻓﻲ ﻓﻮﺿﻰ ﺩﻳﻨﻴﺔ ﻭﺍﺳﻌﺔ ﻛﺎﻟﺘﻲ ﻭﻗﻌﺖ ﻓﻲ ﺍﻷﻣﻢ ﻗﺒﻠﻨﺎ. ﻣﻦ ﺫﻟﻚ ﺭﺃﻯ ﺍﻟﻌﻠﻤﺎﺀ ﺍﻷﺗﻘﻴﺎﺀ ﺇﻗﻔﺎﻝ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﺒﺎﺏ ﺇﺷﻔﺎﻗﺎ ﻋﻠﻰ ﻫﺬﻩ ﺍﻷﻣﺔ ﺃﻥ ﺗﻘﻊ ﻓﻲ ﺍﻟﺨﻠﻂ ﻭ ﺍﻟﺨﺒﻂ ﺑﺎﺗﺒﺎﻋﻬﺎ ﺃﺩﻋﻴﺎﺀ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﻟﻴﺲ ﻟﻬﻢ ﻣﺆﻫﻼﺕ ﺍﻟﻤﺠﺘﻬﺪﻳﻦ." ﺍﻫـ Pitharo i Shiekh Muhammad Al-Hamid: “Aya dapat a sabotn tano ago dapat a minggolalan tano na so inibayan o mga ulama tano a mata-an a so kapagijtihad Mutlaq sii ko mga kokoman na isasapar, inipoon dn uto ko miyamakapat gatos dn Ragon ko kiyaipos o Hijrah…aya sabap na para so tao a knaba mujtahid a gimamagijtihad mapda na para di tano niyan ma-akal ka pon tano niyan ma-akal na miyatago tano ko sambolgao a kapagagama sa datar o miyaulaola o miyangauunaan tano a mga pagtao. Na giyanan i sabap a so mga ulama a mga alai kalk ko Allah na piyakilkban iran so kapagijtihad ka kapdi (Limo) iran sa giyai a umat iba maulog ko katharidadag ka sabap ko gikaplilimpang o mga tao a knaba mga mujtahid a gimamagijtihad mapda”. Na sabap ko miyakatana a dadn a tao sa masa ini iba inisampay sa Mujtahid Mutlaq na wara-an o Tao a knaba Mujtahid a kap’phakaunot iyan ko tao a Mujtahid ka giyoto i kiyaompongan ko mga ulama. ka Taman ko mga ala a ulama o mga Salafi a datar i Shiekh Abdullah a wata i Muhammad Bin Abdulwahab (Founder o Wahabism) na Tiyarima iyan a da iran kon kisampay sa Level a Mujtahid Mutlaq. Kataya so katharo iyan: ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻮﻫﺎﺏ" :ﻭﻻ ﻧﻨﻜﺮ ﻋﻠﻰ ﻣﻦ ﻗﻠﺪ ﺃﺣﺪﺍ ﻣﻦ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻭﻻ ﻧﺴﺘﺤﻖ ﻣﺮﺗﺒﺔ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﻤﻄﻠﻖ ﻭﻻ ﺃﺣﺪ ﻣﻨﺎ ﻳﺪﻋﻴﻬﺎ." ﺍﻫـ ﺍﻟﻬﺪﻳﺔ ﺍﻟﺴﻨﻴﺔ ﺹ 28 Pitharo i Shiekh Abdullah a wata i Muhammad bin Abdulwahab: “Di ami phakarataan so Tao a moonot sa isa ko pat a Imam, ka daa minisampay rkami ko Level a Mujtahid Mutlaq, ago daa sakatao rkami iba niyan tatarima aba ska niyan san minirampay”. TONAI MAANA AGO PAKA-AANTAPAN KO TERM A MADHAB? Aya pd a Maana ago paka-aantapan ko Term a “Madhab” sii ko basa a mranao na Sabot, sa aya ibarat iyan na so kaphagonot tano a mga Muslim sa Pilipinas ko Madhab o Imam Shafi’i na aya Maana uto na Mo-onot tano ko kiyasabota niyan ko mga Kokoman a pho-on ko Qur-an, go mga Kokoman a pho-on ko mga Hadith o Nabi, go mga Kokoman a pho-on ko mga Katharo o mga Sahaba. Sa aya pamontosan a Maana o Kaphagonot tano sa isa ko pat a Imam na giyanan so kaphagonoti tano ko Sabot iyan ago so kiyapakarayaga niyan ko mga Kokoman a Pho-on ko Qur-an ago Hadith. Aya maana niyan na so Kaphagonoti tano ko Madhab o Isa ko pat a Imam na giyoto dn i kiyaonoti tano ko Qur-an ago Hadith ka sabap sa so imam a oonotan tano na aya pkhowa-an iyan sa mga Kokoman na so Qur-an ago so Hadith, ka ditano khadiriso mamakambowat sa mga Kokoman so Qur-an ago Hadith ka sabap sa knaba tano lagid o pat a Imam a miyamangisampay sa Pangkatan (Level) a Mujtahid Mutlaq, na sktano sa masa imanto na daa sa katao bo a Muslim iba inirampay sa Pangkatan (Level) a Mujtahid Mutlaq, na giyanan i sabap a kaphagonot tano sa isa ko Pat a Imam ka sabap sa so Pat a Imam na minisampay siran ko Pangkatan (Level) a Mujtahid Mutlaq. Aya pd a sabap a Kinipaliyogatn o mga Ulama ko kaunot sa isa ko pat a Imam na Para makalidas so tao ko Kapagagama a Baya a ginawa, na pd sa baya a ginawa a kapagagama na so Kasasamilii o Tao a knaba Mujtahid ko mga ndaowan o Pat a Imam ka sa bo sa malbodon ko baya a ginawa niyan na aya niyan inonotan sa aya antap iyan roo na Para kallbodi so baya a ginawa niyan, na giyanan i Marata a Kapagagama ka mimbaloy so tao a aya pkhasimba niyan na so Baya a ginawa niyan. Misabap san na mgay tano sa ibarat o kaimportante o kaonot sa isa ko madhab o pat a Imam ka para kasaboti piyapiya a giyai a osayan tano, ka aya katharo o mga arab: ﺑﺎﻟﻤﺜﺎﻝ ﻳﺘﻀﺢ ﺍﻟﻤﻘﺎﻝ “Aya kakhasaboti piyapiya ko lalag na so kabgay sa ibarat”. Aya inibaratan o mga ulama ko Muslim a da sampayn ko pangkatan (Level) a Mujtahid na datar o Tao a bota a khabaya somong ko mawatan a Masjid, na sabap ko kababaloy niyan a Bota na makhakailangan iyan so khaonotan iyan a Tao a kasasarigan a p’phakailay a raks a katawan iyan so lalan a ipsong sa Masjid, na ogaid na sasabotn a bota uto a knaba ba Langowan a Tao ko ingd iyan naba p’phakailay, ka adn a tao ko ingd iyan a datar iyan mambo a bota a di phakailay na di ron phakaunot ka babadn khabinasai, odi na adn a tao ko ingd iyan a p’phakailay na ogaid na di niyan katawan so lalan a iposng sa masjid na diyon phakaunot ka babadn khadadag, odi na adn a Tao ko ingd iyan a katawan iyan dn so lalan a ipsong sa Masjid na ogaid na lalong ka di khasana-an ka khapakay a Lalongn iyan badn a Bota uto na sii niyan badn idolog sii sa Simbahan odi na sii ko diskowan odi na sii ko Landng na babadn kiyabinasai a bota uto, misabap san na adn a pat katao ko ingd iyan a p’phakailay piyapiya ago palaya siran kasasarigan a raks a sasaksian siran o mga tao ko ingd iran a siran a Pat na kasasarigan siran ago miggpa iran piyapiya so mga lalan a ipsong sa Masjid. na ogaid na di pman khapakay iba niyan siran Langon unoti ka khabrgan ago khapasangan ka khapakay a giyoto a pat katao na mbidabida siran i Lalan a phagokitan a para ipsong sa Masjid, ka wara-an dn o Masjid a madakl a lalan a iphagokiton, na di khapakay iba makaisaisa dn a kapagokiti a bota uto sa madakl uto a mga lalan a ipsong sa Masjid, na misabap san na phakatndo dn a Bota uto sa isa a pagonotan iyan kiran ka giyoto i okit a mapiya a safety sa kakisampay niyan sa Masjid. Na datar dn anan so kaphagonot o tao a Knaba Mujtahid ko isa ko pat a Imam ka bnar ko palaya kasasarigan so pat a Imam ago palaya siran minisampay ko Level a Mujtahid Mutlaq na ogaid na mbidabida siran sa sabot ko kiyapagosaya ko mga Kokoman na Khalibogan so tao a knaba Mujtahid pon di kiran tomabis sa isa a phagonotan iyan ago kha- adn rka niyan so kaphagonoti ko baya a ginawa ago so diyon gikasowasowata ka sabap ko kapsasamilii niyan ko mga llbod a mga tindg o pat a Imam ka sabo sa Malbodon ko nafsohawa iyan na aya niyan inonotan na giyoto badn i kakhabinasai rka niyan ka so kaonoti ko baya a ginawa na ikhabinasa o Manosiya. So pat a Imam na miyakasaibarat sa datar o pat timan a Awang a makambblablag, na di kadn misampay sa kalilintad ko songowan ka amay ka di kaon tomabis sa isa ka aya opama a sosowaan ka na kattpatpak sa pat uto a awang, na dika dn mambo phakatordo mamora ka aya miyatordo nga na kattpatpak sa giyoto a pat timan a mga awang, na dadn sa akal ka baka badn kigarnb sa kalodan na giyoto badn i kiyabinasai rka!. SO KIYA-ADN O PAT A IMAM NA PD SA LIMO ALLAH So pat a Imam na Limo o Allah a kiya-adn iran ago mala a kamapiyaan sii ko mga muslim, ka sabap sa sii kiran inisabap o Allah a kiyapakarayag o mga Kokoman ago mga ndaowan a matatago ko Qur-an ago hadith. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻭﻟﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺪﻫﻠﻮﻱ" :ﺍﻋﻠﻢ ﺃﻥ ﻓﻲ ﺍﻷﺧﺬ ﺑﻬﺬﻩ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻣﺼﻠﺤﺔ ﻋﻈﻴﻤﺔ ﻭ ﻓﻲ ﺍﻹﻋﺮﺍﺽ ﻋﻨﻬﺎ ﻛﻠﻬﺎ ﻣﻔﺴﺪﺓ ﻋﻈﻴﻤﺔ." Pitharo i Shiekh Waliyyullah Addih-lawi: “Sabotang ka a mata-an a so kaunoti sa giyai a pat a Madhab na kapapadalman sa mala a Kamapiyaan, na so katalikodi kiran na kapapadalman sa mala a kabinasaan”. Knaba aya kiyambaloy o pat a Imam a Limo naba tano mambo psasamilii so mga tindg iran sa sadn sa malbodon ko mga nafsohawa tano na aya tano mambo inonotan, ka pon giyanan i manggolaola na aya tano badn kiyabinasa ka mimbaloy so Nafsohawa a aya miyasowasowat o tao. Sii ko miyauna a masa na madakl siran a mga imam a phagonotan o mga Ahlussunnah sii ko omani ingd a datar o Imam Al-Auza’ie, go Imam Ibn Hazm, go Imam Al-Layth ago so salakaw kiran, na aya bo a mithathas kiran a dadn mada so madhab iyan sa taman dn imanto na sobo so pat a Imam ka sabap sa miyasiyap o mga Morit iran so mga ndaowan iran ago minidaptar iran sa Kitab, ago inipanampay ran ko mga ingd, na so mga pd a imam na miyada so madhab iran ka sabap ko daon kasiyapa o mga morit iran ka minindaraynon iran. Aya pd a Hikmah sa Kiyathatas o madhab o Pat a Imam na sabap ko adn a Hikmah a mapiya ko Bilangan (numero) a Pat (4), ka ilaya niyo man so makallbi ko mga Sahaba ka pat siran katao, siran so: 1- Abubakr. 2- Omar. 3- Uthman. 4- Ali. ago ilaya niyo so makallbi ko mga Malaikat a lalayon pkha-aloy so mga ingaran iran ka Pat siran mambo, Siran so: 1-Jibreel, 2-Mikael, 3- Israfeel, 4- Azraeel (Malakolmaot), na sakamauto mambo so mga Kitab a initoron ko mga Nabi ka aya Makallbi ron na Pat, giyanan so: 1- Qur-an, 2- Taurah, 3- Zaboor, 4-Injeel. Na sabap ko kiyapakalangkap o madhab o pat a imam sii sa giyai a doniya na oman mambo i ingd na Tomiyabison sa isa a biyaloy niyan a aya official a Madhab a phagonotan o mga Muslimon. KATAYA SO MGA OFFICIAL A MADHAB KO MGA INGD A MUSLIM: 1- Jordan – Shafi’i 2- Egypt – Shafi’i 3- Turkey – Hanafi 4- Pakistan- Shafi’i 5- Bangladesh – Hanafi 6- Palistine – Shafi’i 7- Iraq – Hanafi 8- Syria – Shafi’i 9- Lebanon – Shafi’i 10- Sudan – Maliki 11- Tunis – Maliki 12- Yemen – Shafi’i 13- Malaysia – Shafi’i 14- Saudi – Hambali 15- Morocco – Maliki 16- Indonesia – Shafi’i 17- Emirates – Maliki 18- Srilanka – Shafi’i 19- Brunie – Shafi’i Sii sa Pilipinas na aya mababaloy a Madhab a phagonotanon o mga Muslim na so madhab a Shafi’i ka sabap so Madhab a Shafi’i na giyanan i Madhab a minitalingoma o mga Shareef sa Pilipinas, na aya mambo mimbaloy a madhab a phagonotan o mga Palokloksan a miyauna a miyamagintao sa Pilipinas. SO MGA IMAM/ULAMA A PIYANGADADAYOAN NA PALAYA SIRAN MOONOT SA ISA A MADHAB Sii ko saba-ad ko mga kitab sa history na miya-aloy ron so madhab o omani imam/ulama. Aya ibarat na Sii ko mga imam sa hadith a Datar o Imam Bukhari go Imam Muslim go Imam Nasaie, go Imam Tirmidhie, go Imam Addaaru-Qutnie, go Imam Al-bayhaqi, go Imam nawawi na mga Shafi’i siran i Madhab. Na so Imam tahawie go Imam Zayla’e, go imam Al’aynie go Imam Al’Allaie na mga hanafi siran i Madhab. Na so Imam ibn Abdilbarr, go Imam Al-Qadhi iyaadh, go Imam Ibnul’arabi na mga Maliki siran i madhab. Na so Imam Abudawood, go Imam Al-Khallaal, go Imam Ibnul- jawzi na mga Hambali siran i madhab. Na sii ko mga imam sa Tafseer a datar o Imam ibn katheer, go Imam Razi, go Imam Al-Khazin, go Imam jalaloddeen Al-Soyooti, go Imam Al-baydhawi, go Imam Al-bagawi na mga Shafi’i siran i Madhab. Na so Imam Al-jassaas, go Imam Al-nasafi, go Imam Al-Aaloosi na mga hanafi siran i madhab. Na so Imam Ibn-Al’arabi, go Imam Al-Qurtobi, go Imam Ibn Aashoor na mga Maliki siran i madhab. Na so Imam Ibn Al-jauzi ago Imam Ibn Al-Qayyem na mga hambali siran. Na taman ko miyangauuna a mga comander ko jihad a datar o Salahudden Al-Ayyobie na Shafi’i i Madhab, na so Muhammad Al- Fatih na Hanafi, na so Omar Al-Mukhtar na Maliki. Na sakamauto mambo so mga ala a ulama o mga Salafi a datar i Ibn taimiyah, go si Muhammad Bin Abdulwahab na mga Hambali siran i Madhab. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻮﻫﺎﺏ ﺍﻟﻨﺠﺪﻱ" :ﻭ ﻧﺤﻦ ﺃﻳﻀﺎ ﻓﻲ ﺍﻟﻔﺮﻭﻉ ﻋﻠﻰ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺃﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻭﻻ ﻧﻨﻜﺮ ﻋﻠﻰ ﻣﻦ ﻗﻠﺪ ﺃﺣﺪ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ... ﺑﻞ ﻧﺠﺒﺮﻫﻢ ﻋﻠﻰ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﺃﺣﺪ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ." ﺍﻫـ Pitharo i Shiekh Abdullah a wata i Muhammad Bin Abdul Wahab (founder of Wahabism): “Skami na aya uunotan ami a madhab na so madhab o Imam Ahmad Bin Hambal, ago di ami phakarataan so tao a Moonot sa isa ko pat a Imam…aya mataan na itgl ami ko mga tao a kapakatabis iran sa isa ko pat a Imam a pagonotan iran”. Aya siyabot san na ti moonot sa isa ko pat a Imam a giyanan a mga Imam/ulama a miyanga-aaloy a mga alai sabot ko agama na aya pn opama di pagonot sa isa a imam na si Tao a knaba Mujtahid!. Mismo so mga Sahaba na sii ko kiyaganati kiran o Nabi na miyamangonot so knaba kiran Mujtahid san ko mga Mujtahid kiran. Sa datar o Kiyabaloya o Nabi ko Mu’adh Bin jabal a Cali (Judge) sa yaman na uunotan mambo o mga tag a Yaman so Madhab iyan, na makatotoro anan sa so kaonot sa isa a Madhab na makamomoayan dn sii ko masa o mga Sahaba. na sakamauto mambo so mga Tabi’een na miyamangonot so knaba kiran Mujtahid san ko mga Mujtahid kiran. Aya ibarat iyan na sii ko masa o mga Sahaba ago mga Tabi’een na so mga tag a Makkah na aya uunotan iran na so Madhab o Abdullah Bin Abbas, na so mga Tag a Madinah na aya uunotan iran na so Madhab o Zaid Bin Thabit, na so mga tag a Koofah na aya uunotan iran na so Madhab Abdullah Bin Mas’ood. SA TAO A LOMIYO KO MADHAB O PAT A IMAM NA SABNAR A MIYADADAG! ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﻟﻤﻔﺴﺮ ﺍﻟﻔﻘﻴﻪ ﺃﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﺃﺣﻤﺪ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﻱ ﺍﻟﺤﻨﻔﻲ" :ﻓﻌﻠﻴﻜﻢ ﻳﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﺑﺎﺗﺒﺎﻉ ﺍﻟﻔﺮﻗﺔ ﺍﻟﻨﺎﺟﻴﺔ ﺍﻟﻤﺴﻤﺎﺓ ﺑﺄﻫﻞ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺠﻤﺎﻋﺔ ﻓﺈﻥ ﻧﺼﺮﺓ ﺍﻟﻠﻪ ﻓﻲ ﻣﻮﺍﻓﻘﺘﻬﻢ ﻭ ﺧﺬﻻﻧﻪ ﻭ ﺳﺤﻄﻪ ﻭ ﻣﻘﺘﻪ ﻓﻲ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﻢ ﻭ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﻄﺎﺋﻔﺔ ﺍﻟﻨﺎﺟﻴﺔ ﻗﺪ ﺍﺟﺘﻤﻌﺖ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﻓﻲ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻫﻢ ﺍﻟﺤﻨﻔﻴﻮﻥ ﻭ ﺍﻟﻤﺎﻟﻜﻴﻮﻥ ﻭ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻴﻮﻥ ﻭ ﺍﻟﺤﻨﺒﻠﻴﻮﻥ ، ﻭ ﻣﻦ ﻛﺎﻥ ﺧﺎﺭﺟﺎ ﻣﻦ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ ﺃﻫﻞ ﺍﻟﻀﻼﻝ ﻭ ﺍﻟﻨﺎﺭ." ﺍﻫـ ﺍﻟﺘﻘﻠﻴﺪ ﺍﻟﺸﺮﻋﻲ ﺹ .43 Pitharo o Imam Abuja’far Attahaawi (died 933/321 AH): “Hay mga mu’min na kailangan a kapakaonot tano ko Lompokan a Phaka- apas a pmbtowan sa Ahlussunnah Wal jama’ah, ka sabap sa so tabang o Allah na sii matatago ko katondoga ko okit o Ahlussunah, na so Morka o Allah ago Morala niyan ago so Tiyoba iyan na sii pkisabap ko kapzopaka ko okit iran. Na giyangkai a Lompokan a phaka-apas na miyaompong siran sa masa ini sa kaphagonoti ko sabot o pat a madhab a siran dn so mga Hanafi, go mga Maliki, go mga Shafi’i, go mga Hambali, na sadn sa tao a Lomiyo ko sabot o Pat a madhab sii sa giyai a masa na sabnar a miyapd ska niyan ko mga tao a miyangadadadag a Phamakanaraka”. ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺃﺣﻤﺪ ﺍﻟﺼﺎﻭﻱ ﺍﻟﻤﺎﻟﻜﻲ" :ﻓﺎﻟﺨﺎﺭﺝ ﻋﻦ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﺿﺎﻝ ﻣﻀﻞ ﻭ ﺭﺑﻤﺎ ﺃﺩﺍﻩ ﺫﻟﻚ ﺇﻟﻰ ﺍﻟﻜﻔﺮ ﻷﻥ ﺍﻷﺧﺬ ﺑﻈﻮﺍﻫﺮ ﺍﻟﻜﺘﺎﺏ ﻭ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻣﻦ ﺃﺻﻮﻝ ﺍﻟﻜﻔﺮ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Ahmad Assaawi Al-maliki: “So Tao a Lomiliyo ko sabot o pat a madhab na tao ska niyan a Dadag a phakadadag (sa tao), ago khapakay a giyoto a kiyaliyo niyan ko sabot o pat a Madhab na aya kasabapan sa kaolog iyan ko kakakafiri, sabap sa so kapmaanai sa Literal ko langowan a mga ayat ko Qur-an ago hadith na pd anan sa usool o kakakafiri”. ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﻧﺠﻴﻢ ﺍﻟﺤﻨﻔﻲ" :ﻭ ﻣﺎ ﺧﺎﻟﻒ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻓﻬﻮ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻟﻺﺟﻤﺎﻉ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Ibn Nujaym Al-Hanafi: “Sa masopak iyan so kiyaompongan ko pat a Imam na sabnar a Miyasopak iyan so Ijma”. Sabap sa miyatanto a di khapakay iba Liyo so Muslim ko Madhab o pat a Imam na inisogo pman o mga Ulama a kapakatabis o muslim sa isa a phagonotan iyan kiran ka pangali iba ska niyan maulog ko baya a ginawa a kapagagama. SO KARATA O KAPHAGONOTI KO NAFSOHAWA A BAYA A GINAWA So Iblis na mananagontaman sa kadadaga niyan ko manosiya, sa aya kabaya o Iblis na aya kaunotan o Tao na so nafsohawa a baya a ginawa niyan, na anda dn i kaunoti o tao ko nafsohawa iyan na giyoto dn i kakhabinasa iron o Iblis. So Allah na sabnar a piya- awingan iyan so tao a aya uunotan iyan na so nafsohawa iyan, taman sa iniibarat ska niyan o Allah sa lagid o Aso, na giyanan pd a sabap a kiyapakawajiba (kinipaliyogatn) o mga Ulama san ko Tao a da sampain sa Level a Mujtahid Mutlaq a Kapakaunot iyan sa isa ko pat a Imam na sabap sa opamaka di ska niyan monot sa isa ko pat a Imam na aya dn a khaunotan iyan na so Nafsohawa iyan a baya a ginawa niyan, na somasana ska niyan sa aya pkhasimba niyan na so Allah na Takinoba bs ka aya pkhasimba niyan na so Nafsohawa iyan a baya a ginawa niyan ka sabap ko kiyasasamilii niyan ko mga Kokoman o mga Imam ka sabo sa malbodon a diyon khargnan a ginawa niyan na aya niyan inonotan na giyoto dn i kiyasimbaa niyan ko Nafsohawa iyan a baya a ginawa niyan ka sabap ko aya niyan pisowasowat na so Nafsohawa iyan. Na giyanan i sabap a Kaimportante a kapakaunot o muslim sa isa a Madhab ka pangali iba aya Masimba niyan na so Nafsohawa iyan. KATAYA SO MGA DALIL SA KARATA O KAPHAGONOTI KO BAYA A GINAWA ﻗﺎﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ} :ﻭﻟﻜﻨﻪ ﺃﺧﻠﺪ ﺇﻟﻰ ﺍﻟﺄﺭﺽ ﻭﺍﺗﺒﻊ ﻫﻮﺍﻩ ﻓﻤﺜﻠﻪ ﻛﻤﺜﻞ ﺍﻟﻜﻠﺐ{ ﺍﻷﻋﺮﺍﻑ. Pitharo o Allah: “ogaid na ska niyan na mizoramig ko Doniya ago inonotan iyan so baya a ginawa niyan, na aya lagid iyan na Datar o Aso”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ} : ﺃﻓﺮﺃﻳﺖ ﻣﻦ ﺍﺗﺨﺬ ﺇﻟﻬﻪ ﻫﻮﺍﻩ ﻭﺃﺿﻠﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻰ ﻋﻠﻢ ﻭﺧﺘﻢ ﻋﻠﻰ ﺳﻤﻌﻪ ﻭﻗﻠﺒﻪ ﻭﺟﻌﻞ ﻋﻠﻰ ﺑﺼﺮﻩ ﻏﺸﺎﻭﺓ ﻓﻤﻦ ﻳﻬﺪﻳﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺃﻓﻼ ﺗﺬﻛﺮﻭﻥ { ﺍﻟﺠﺎﺛﻴﺔ. Pitharo o Allah: “Aigda aka sii ko tao a aya piyangintohan iyan na so baya a ginawa niyan, na katawan dn o allah a kiyadadag o lagid anan a tao, go so kiyasapngi ko pamamakin’gan iyan ago so puso iyan, ago so kiyapilsi ko pangilailayan iyan, na antaa i makatoroon ko oriyan o Allah? ino kano di phamimikiran?”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ} :ﻭﻟﺎ ﺗﺘﺒﻊ ﺍﻟﻬﻮﻯ ﻓﻴﻀﻠﻚ ﻋﻦ ﺳﺒﻴﻞ ﺍﻟﻠﻪ { ﺹ. Pitharo o Allah: “Dinga phangonoti so baya a ginawa ka mapaka- awa ka niyan ko lalan a untol”. ﻗﺎﻝ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ )ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ(" :ﺇﻥ ﺃﺑﻐﺾ ﺇﻟﻪ ﻋﺒﺪ ﻓﻲ ﺍﻷﺭﺽ ﺍﻟﻬﻮﻯ." Pitharo o Rasoolullah (S): “mata-an a aya pinakamarata a Tohan a piyangintohan o mga tao sii ko doniya na so baya a ginawa”. ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻘﺎﺩﺭ ﺍﻟﺠﻴﻼﻧﻲ ﺍﻟﺤﻨﺒﻠﻲ" :ﻟﻴﺲ ﺍﻟﺸﺮﻙ ﻋﺒﺎﺩﺓ ﺍﻷﺻﻨﺎﻡ ﻓﺤﺴﺒﻪ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﺘﺎﺑﻌﺘﻚ ﻟﻬﻮﺍﻙ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Abdul-Qadir Al-Jaylanie Al-Hambali: “Knaba aya bo a Shirk (kapanakoto) na so kasimba sa mga barahala ka taman ko kaphagonoti nga ko baya a ginawa nga (na shirkh)”. Misabap san na sadn sa Tao a da raotn ko pangkatan a Mujtahid Mutlaq na opamaka di ska niyan monot sa isa ko pat a Imam ka miyamagijtihad ska niyan mapda a daon pmanai mailay so mga Sharat o Ijtihad na Kiyokom o mga Ulama sa tao ska niyan a sii makaoonot ko nafsohawa! Na giyang kanan a mga ayat a miyanga-aaloy tano a makatotoro sa karata o kaphagonoti ko baya a ginawa na mga Dalil pn anan sa Kipapaliyogat o kaonot sa isa ko pat a Imam ka para di aya khaonoti o Muslim na so baya a ginawa niyan. Ago aya pd a Dalil sa kawawajib o Kaonot sa isa ko pat a Imam na so Qaida Usooliyyah: ﻣﺎ ﻻﻳﺘﻢ ﺍﻟﻮﺍﺟﺐ ﺇﻻ ﺑﻪ ﻓﻬﻮ ﻭﺍﺟﺐ Maana: So nganin a ron misasangkot a di kaphakamo-ayan o Wajib na Wajib mambo a kokoman iyan. Giyanan i maana a giyanan a Qaidah. Aya siyabot san na sadn sa kasasangkotan ko di kaphakamo-ayan o galbk a wajib na Wajib Mambo a Kokoman iyan, sa aya Ibarat iyan na datar o sambayang a Paralo a wajib a Kokoman iyan, na didn makamoayan sa taman sa dika makapagabdas, na giyanan i sabap a Kiyawajib rka o Abdas igira a psambayang ka sa paralo ka sabap sa didn masah so sambayang ka a paralo sa taman sa di ka makapagabdas, na datar mambo anan o kaonot sa isa a imam na aya sabap a kiyabaloy niyan a wajib na sabap ko paliyogat rktano a kasimbaa tano ko Allah sa simba a knaba kasasaogi sa sowasowat ko baya a ginawa, na giyanan i kinipaliyogatn o mga ulama ko kaonot sa isa a madhab ka giyoto i kakhabaloy o Simba tano a knaba sowasowat ko baya a ginawa. Miyaompong so mga Ulama a basta a da sampain so Muslim ko Pangkatan (Level) a Mujtahid Mutlaq na Wajib rka niyan a Kapakaunot iyan ko isa ko pat a Imam ka pangali iba aya mabaloy a kaonotan iyan na so nafsohawa iyan a baya a ginawa niyan. KATAYA SO MGA KATHARO O MGA ULAMA SII KO PAT A MADHAB KO MIPANTAG KO KAIMPORTANTE O KAONOT SA ISA KO PAT A IMAM: ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﺍﻟﺠﻤﺎﻝ ﺍﻟﻤﻜﻲ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ )ﺕ1072 ﻫـ( ﻓﻲ ﻓﺘﺢ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﺑﺄﺣﻜﺎﻡ ﺍﻟﺘﻘﻠﻴﺪ ﺹ :47 "ﻭﺃﻧﻪ ﻳﺠﺐ ﺍﻟﺘﻘﻠﻴﺪ ﺃﻱ ﺍﻟﺘﺰﺍﻡ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻌﻴﻦ ﻋﻠﻰ ﻛﻞ ﻣﻦ ﻟﻢ ﻳﺒﻠﻎ ﻣﺮﺗﺒﺔ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﺍﻟﻤﻄﻠﻖ."ﺍﻫـ Pitharo o Imam Ibnol-Jammaal Al-Shafi’i (Died 1072 H): “Mata-an dn a Mawawajib (paliyogat) so “Taqleed” a giyanan so Kaonot sa isa a Madhab na wajib anan san ko Tao a da sampayin Ko pangkatan a Mujtahid Mutlaq.” ﻗﺎﻝ ﺷﻴﺦ ﺍﻹﺳﻼﻡ ﺍﻟﺴﺒﻜﻲ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ ﻓﻲ ﺟﻤﻊ ﺍﻟﺠﻮﺍﻣﻊ ﻣﻊ ﺷﺮﺡ ﺍﻟﻤﺤﻠﻲ)" :ﻳﺠﺐ( ﻋﻠﻰ ﺍﻟﻌﺎﻣﻲ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﻳﺒﻠﻎ ﺭﺗﺒﺔ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ )ﺍﻟﺘﺰﺍﻡ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻌﻴﻦ( ﻣﻦ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺍﻟﻤﺠﺘﻬﺪﻳﻦ." Pitharo o Shiekhul islam Imam Al-Subki: “Paliyogat ko khakalilid a tao ago so salakaw rka niyan a da sampain ko pangkatan a Mujtahid a Kapakaunot iyan sa isa a madhab a pd ko madhab o mga Imam a mga Mujtahid”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﺃﺣﻤﺪ ﺯﻳﻨﻲ ﺩﺣﻼﻥ )ﺕ 1886 ﻡ( ﻣﻔﺘﻲ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻴﺔ ﻓﻲ ﻣﻜﺔ ﺍﻟﻤﻜﺮﻣﺔ" :ﻭﻗﺪ ﻛﺎﻧﺖ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺍﻟﻌﻤﻞ ﻭ ﺍﻻﻋﺘﻤﺎﺩ ﻓﻲ ﺍﻟﺤﺮﻣﻴﻦ ﻭ ﻏﻴﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺃﻭﻝ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﺇﻟﻰ ﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﻢ ، ﻭﻗﺪ ﻛﺎﻥ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻟﻤﺠﺘﻬﺪﻭﻥ ﻛﺜﻴﺮﻭﻥ ﻭ ﻟﻜﻦ ﻟﻢ ﻳﻘﺪﺭ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻘﺎﺀ ﻣﺬﺍﻫﺒﻬﻢ ، ﻭﺇﻧﻤﺎ ﺑﻘﻴﺖ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺍﻹﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻭ ﺗﺤﺮﺭﺕ ﻭ ﺗﻮﺍﺭﺩ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺃﻧﻈﺎﺭ ﺍﻟﻌﻠﻤﺎﺀ ﺣﺘﻰ ﺇﻥ ﺃﻫﻞ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺠﻤﺎﻋﺔ ﺃﻭﺟﺒﻮﺍ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻤﻦ ﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﻓﻴﻪ ﺃﻫﻠﻴﺔ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﻭﺣﺮﻣﻮﺍ ﺍﻟﺨﺮﻭﺝ ﻣﻨﻬﺎ." ﺍﻫـ ﺍﻟﻔﺘﻮﺣﺎﺕ ﺍﻹﺳﻼﻣﻴﺔ 2/149. Pitharo o Shiekh “Ahmad Zaini Dahlan” a Miyauna a Grand Mufti ko Madhab a Shafi’i sa Makkah (Died 1886 G): “So Madhab o Pat a Imam na aya oonotan ago totondogn sii sa Makkah ago Madinah ago sii ko mga pd a ingd, sa inipoon dn uto ko kiyapakagmao o Pat a Imam sa Taman dn ko miyakatalondog kiran a Masa, ka so mga Imam a mga Mujtahid na Tanto siran a Madakl na ogaid na taqdir o Allah a dadn a Liyamba iyan ko Madhab iran ka aya bo a Liyamba iyan na so Madhab o Pat a Imam ka minidaptar sa mga kitab ago aya siyombak maganad o mga Ulama, sa taman sa Piyakawajib o mga ulama o Ahlussunnah Wal Jama’ah so kaonot sa isa ko pat a Madhab san ko tao a da sampayin sa Mujtahid, go piyakaharam iran so Kaliyo ko pat a Madhab.” ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﻟﻨﻔﺮﺍﻭﻱ ﺍﻟﻤﺎﻟﻜﻲ ﻓﻲ ﺍﻟﻘﻮﺍﻛﻪ ﺍﻟﺪﻭﺍﻧﻲ" :ﻭ ﻗﺪ ﺍﻧﻌﻘﺪ ﺇﺟﻤﺎﻉ ﺍﻟﻤﺴﻠﻤﻴﻦ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﻋﻠﻰ ﻭﺟﻮﺏ ﻣﺘﺎﺑﻌﺔ ﻭﺍﺣﺪ ﻣﻦ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Annafrawi Al-Maliki: “Sabnar a miyatanto so ijma o mga Muslim sa masa ini a kawawajib o kaonot sa isa ko pat a Imam”. ﻗﺎﻝ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺃﺣﻤﺪ ﺧﻠﻴﻞ ﺍﻟﺴﻬﺎﺭﻧﻔﻮﺭﻱ ﺍﻟﺤﻨﻔﻲ )ﺷﻴﺦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺇﻟﻴﺎﺱ ﺍﻟﻜﻨﺪﻫﻠﻮﻱ( ﻓﻲ ﻛﺘﺎﺑﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺃﻫﻞ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺠﻤﺎﻋﺔ " :ﻻﺑﺪ ﻟﻠﺮﺟﻞ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﺃﻥ ﻳﻘﻠﺪ ﺃﺣﺪﺍ ﻣﻦ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ – ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﻋﻨﻬﻢ- ، ﺑﻞ ﻳﺠﺐ ﻓﺈﻧﺎ ﺟﺮﺑﻨﺎ ﻛﺜﻴﺮﺍ ﺃﻥ ﻣﺂﻝ ﺗﺮﻙ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﺍﻷﺋﻤﺔ ﻭ ﺍﺗﺒﺎﻉ ﺭﺃﻱ ﻧﻔﺴﻪ ﻭﻫﻮﺍﻫﺎ ﺍﻟﺴﻘﻮﻁ ﻓﻲ ﺣﻔﺮﺓ ﺍﻹﻟﺤﺎﺩ ﻭ ﺍﻟﺰﻧﺪﻗﺔ ﺃﻋﺎﺫﻧﺎ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﻨﻬﺎ ، ﻭﻷﺟﻞ ﺫﻟﻚ ﻧﺤﻦ ﻭ ﻣﺸﺎﻳﺨﻨﺎ ﻣﻘﻠﺪﻭﻥ ﻓﻲ ﺍﻟﻔﺮﻭﻉ ﻭ ﺍﻷﺻﻮﻝ ﻹﻣﺎﻡ ﺍﻟﻤﺴﻠﻤﻴﻦ ﺃﺑﻲ ﺣﻨﻴﻔﺔ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ." ﺍﻫـ Pitharo i Maulana Ahmad Khalil Saharanpuri (Guro i Maulana Muhammad Iliyas): “Kailangan dn ko Tao sa Masa ini a kapakaonot iyan sa isa ko pat a Imam, ka aya Mata-an a bnar a Kokoman o kaonot sa isa ko pat a Imam na Wajib (paliyogat) ka madakl a kiyasimaa ami ron na aya pkhaondasan o tao a di Magonot sa isa ko pat a Imam ka aya oonotan iyan na so Sarili niyan a Sabot ago so baya a ginawa na aya pkhaondasan o Lagid anan a tao na so Kakhaolog iyan ko kakakafiri ago kaongkir a katharidadag, ilidas tano san o Allah, giyoto i sabap a skami (a mga ulama sa Deoband) ago so mga Guro ami na moonot kami ko Madhab o Imam Abuhaneefah a Imam (ulama) o mga Muslim”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺇﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺍﻟﻨﺒﻬﺎﻧﻲ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ" :ﺍﻋﻠﻢ ﺃﻧﻪ ﻗﺪ ﺍﻧﻘﻄﻊ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ ﻣﻨﺬ ﻣﺌﺎﺕ ﻣﻦ ﺍﻟﺴﻨﻴﻦ ﺑﺎﺗﻔﺎﻕ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ... ﻭﻟﻢ ﻳﺒﻖ ﻟﻜﻞ ﻣﺴﻠﻢ ﺇﻻ ﺃﻥ ﻳﺘﺒﻊ ﻣﺬﻫﺒﺎ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﺬﺍﻫﺐ ﺍﻷﺭﺑﻌﺔ ﻟﻌﺠﺰﻩ ﻋﻦ ﻓﻬﻢ ﺍﻟﻜﺘﺎﺏ ﻭ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻭ ﺍﺳﺘﻨﺒﺎﻁ ﺍﻷﺣﻜﺎﻡ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﻴﻜﻮﻥ ﻗﺪ ﺍﺗﺒﻊ ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﻭﺳﻨﺔ ﺭﺳﻮﻟﻪ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ." ﺍﻫـ Pitharo i Shiekh Yusof Bin Ismael Annab-hanie Al-Shafi’i: “Sabot ang ka a mata-an a aya kiyaompongan ko mga ulama o mga Madhab na miyapasad dn so Kapagijtihad sa inipoon dn ko miyamakapira gatos dn ragon…na aya sangan o Muslim na so kapagonot iyan sa isa ko pat a Madhab ka sabap ko di niyan khagaga somabot so mga dadalm a maana o Qur-an ago so hadith ago di niyan khagaga mismo iba niyan pamakambowati sa mga Kokomanan, na so kapagonot iyan sa isa a Madhab na giyoto dn i kiyaonoti niyan ko kitab o Allah ago so Hadith o Rasoolullah (S)”. ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺸﻬﻴﺪ ﺣﺴﻦ ﺍﻟﺒﻨﺎ ﺍﻟﺤﻨﻔﻲ ﻓﻲ ﻣﺠﻤﻮﻉ ﺭﺳﺎﺋﻠﻪ ﺹ ":306 ﻭﻟﻜﻞ ﻣﺴﻠﻢ ﻟﻢ ﻳﺒﻠﻎ ﺩﺭﺟﺔ ﺍﻟﻨﻈﺮ ﻓﻲ ﺃﺩﻟﺔ ﺍﻷﺣﻜﺎﻡ ﺍﻟﻔﺮﻋﻴﺔ ﺃﻥ ﻳﺘﺒﻊ ﺇﻣﺎﻡ ﻣﻦ ﺃﺋﻤﺔ ﺍﻟﺪﻳﻦ." ﺍﻫـ Pitharo i Shiekh Hasan Al-Banna Al-Hanafi (Ameer of Muslim brotherhood): “Sii ko Langowan a Muslim a da sampain sii ko pangkatan a kapknala ko mga Dalil o mga Kokoman na phakaunot dn sa isa a imam a pd ko mga imam sii ko agama”. KALA A GONA O KAONOT SA ISA KO MADHAB O PAT A IMAM Aya Gona o kaonot sa isa ko pat a Madhab na paganay ron na Phakaito so kaphapawala ko magingd a Tomatabis sa isa a madhab, aya marayag a karina na so mga loks tano na inipoon ko kiyatarimaa iran ko Madhab a shafi’i a makapopoon ko panolon o mga sharif na dadn aba miyapanotol sa History aba siran gii phapawala sii ko mga kokoman ko Agama, sabap uto ko isaisa a madhab iran. na so kiyapakagmao o mga tao a aya ipphanolon iran na da a kaonot sa isa a madhab na miya-adn mambo so Mala a kaphapawala sii ko mga Masjit mipantag ko mga kokoman ko Agama. Na giyanan i sakit a miya-adn o mga Tao adi magonot sa isa a madh-hab. Aya Ikadowa a Gona o kaonot sa isa sa Madhab na khalidasan o Muslim so mga pimbabago a kpit o mga tao a mimbabago a aya Madhab iran na so mga baya a Ginawa iran. Aya ikatlo a Gona o kaonot sa isa ko pat a imam na khalimpiyo so Simbang ka san ko simba a Baya a ginawa, Ka ilaya niyo dn man so mga tao a di magonot sa isa a madhab ka baya a ginawa a madhab iran, ka sabo sa mga llbod ko mga kpit o mga Imam na aya iran phagonotan, na mimbaloy dn mambo so Simba iran a knaba para ko Allah ka para ko mga baya a ginawa iran. Aya ikapat a gona o kaonot sa isa a Madhab na phaka-onot ka ko kadaklan, ka aya kadaklan a MUSLIM sa Doniya, iphoon ko masa o mga sahaba na taman imanto na palaya moonot sa isa a Madhab iyan. Omani Country a Muslim sa Doniya na palaya siran tomtndo sa Madhab iran. Na sadn sa tao a zizibasibay kadi tomndo sa Madhab iyan na sabnar a miya-akal ska niyan o Baya a ginawa niyan ago so iblis. na aya miya-aloy sa hadith na aya pkhakan o Arimao/Tarabosao sii ko mga Kambing na so diyon gii- zizibasibay. Na sadn sadi monot sa isa a madhab na giyoto dn i kiyazizibasibay niyan ko kadaklan a muslim sa Doniya a kitatabis sa isa a madhab. Aya ikalima a Gona o Kaonot sa isa a Madhab na phaka-ayong ka ko Sunnah o mga sahaba, ka so mga sahaba ko oriyan o kiyaganati kiran o Nabi (pbuh) na tomtndo siran sa madhab iran. Sii sa madinah na aya iran phagonotan so sabot o ibn abbas (Radhiyallaho anho), na sii sa makkah na so o zaid (Radhiyallaho anho), na sii sa koofah (iraq) na so abdullah bin mas’ood. Ago mismo ko kambibiyag o Nabi na siyogo iyan so Abu Moosa Al- Ash’ari sa Yemen na aya dn mambo phagonotan o mga Tag a yemen sa masa uto na so Sabot o Abu Moosa ko mga Hadith o Nabi. Na so kiya-ipos o mga sahaba na so mga Madhab iran na aya miyakasagbon na so pat a Imam. MGA SMBAG KO MGA KATHARO O MGA TAO A DI PAGONOT SA ISA A MADHAB A SIRAN SO PMBTOWAN SA MGA ANTI MADHAB Anti-Madhab: So Imam Shafi’i ago so mga pd a imam na inisapar iran iba siran Phagonoti, na giyanan i sabap a di khapakay iba tano phagonoti so pat a Imam!. Smbag: Aya dn a pakasmbag ngo rka na so Imam Ibnul Jamal Al- Makkie (died 1072 AH). ﻗﺎﻝ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﺍﻟﺠﻤﺎﻝ ﺍﻟﻤﻜﻲ" :ﻭﻧﻬﻲ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ ﻋﻦ ﺗﻘﻠﻴﺪﻩ ﻭ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﻏﻴﺮﻩ ﺇﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻟﻤﻦ ﺑﻠﻎ ﺭﺗﺒﺔ ﺍﻻﺟﺘﻬﺎﺩ." ﺍﻫـ Pitharo o Imam Ibnul Jamal Al-makkie: “So kinisaparn o Imam Shafi’i ko kaphagonoti ko sabot iyan ago so kaphagonoti ko salakaw rka niyan na aya uto a siyaparan iyan na so tao a minirampay ko pangkatan a Mujtahid”. Na misabap san na baka minirampay sa Pangkatan a Mujtahid sa dinga kapagonot sa isa ko pat a Imam?! Sempri da ka misampay sa pangkatan a Mujtahid, na aya kokoman o tao a knaba Mujtahid na patot a makaunot sa isa ko pat a Imam ka para di aya khasimba niyan na so Nafsohawa iyan!. Anti Madhab: So Pat a Imam na haram iba adn a unotan tano kiran ka aya pagonotan na so Qur-an ago Hadith!. Smbag: So Qur-an ago hadith na knaba aya kakhaonot i ngaon naba nga phanarangaa a pmbaasn ka a sabot ka sabap sa mabbnsk a mga Ongangn ago mga dadalm a Kokoman, na aya bo a zaboton na so tao a Minirampay sa Mujtahid a Lagid o pat a Imam, na pon ka panaranggaa so Qur-na ago hadith a mbaasn ka a Sabot na aya nga badn kiyadadag!. Na aya titho a kakhaonoti tano ko Qur-an ago so hadith na so Kapagonoti tano ko saboton o mga Imam a miyamangisampay sa Mujtahid a lagid o pat a Imam. na aya pman a sabap a kapthabis tano kiran sa isa na pangali iba sasamilii o nafsohawa tano so mga llbod a Tindg na timbang a aya pkasimba tano na so baya a ginawa tano. Anti madhab: Di khapakay iba tano Tomabis sa isa ko pat a Imam ka Pitharo o mga Imam a Lagid o Imam Shafi’i: ﺇﺫﺍ ﺻﺢ ﺍﻟﺤﺪﻳﺚ ﻓﻬﻮ ﻣﺬﻫﺒﻲ Maana: “igira a Saheeh so hadith na aya ko Madhab”. Smbag: Giyang kanan a katharo na knaba sii anan paka-aantapa o mga imam ko Langowan a Tao ka sii ran anan paka-aantapa ko miyamangisampay sa Mujtahid! Tonai karina? Naba Langowan a Tao na sasabotn iran so mga Hadith a Saheeh?! ago Liyo roo pn na adn a hadith a Saheeh a aya ilayanon o pd a Imam na knaba Saheeh ka dha’eef a ilayan iyanon, ka giyanan pn i isa a sabap a kiyapakambidabida sa Tindg o pat a Imam ka sabap sa sii bo ko isa a hadith na mbidabida siranon sa Kokoman ka adn a komiyokom kiranon sa saheeh na adn pman a Komiyokom kiranon sa Dha’eef, na giyoto i sabap a di anan khakowa a dalil sa kaphakarataa ko kaunot sa isa a Madhab ka sabap sa sii bo anan panonompang a katharo ko mga Imam a mga Poporo dn i Level i sowa ko agama ka miyamangisampay ko Level a Mujtahid. Aya pd a karina sa di kakhakowaa dalil sa giyanan a katharo o Imam Shafi’i na adn a hadith a Saheeh na ogaid na Mansookh na ino ptharoon ka a aya madhab o Imam Shafi’i i bnar ko Saheeh na ogaid na Mansookh bs, na baka badn miyadosa ka aya nga biyaloy a Madhab o Imam Shafi’i na Saheeh a hadith na ogaid na Mansookh bs!. Anti madhab: Di khapakay iba adn a tabisn tano ko isa ko pat a Imam ka adn a mga dalil a Dhaeef o pat a Imam. Smbag: So Hadith na mbidabida a kiyakokomaon o mga Imam ka adn a satiman a Hadith a aya ilayanon o isa a imam na Saheeh na ogaid na so salakaw a imam na Dha’eef a ilayan iyanon abadi palaya siran mga Ulama sa hadith, na giyanan i sabap a kaphakaonot ka sa isa ko pat a Imam a datar o Imam Shafi’i ka sabap sa mas Mala pman a Sabot o Imam Shafi’i ko hadith a Saheeh ago hadith a Dha’eef a di ska a da sampain sa Mujtahid!. ﻭﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻰ ﺳﻴﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻛﻤﺎ ﺫﻛﺮﻩ ﺍﻟﺬﺍﻛﺮﻭﻥ ﻭ ﻏﻔﻞ ﻋﻦ ﺫﻛﺮﻩ ﺍﻟﻐﺎﻓﻠﻮﻥ

totholan ko ina wata

***HAY IKARITANKOO, MATAAN A SAKEN SO INA AKA*** So bantugan guso podipodi na bagian o Allah a phmakada sa awidaakal, go phamakada sa rata a ginawa. Na so Rinaw guso Trang na san ko Nabitano a si Muhammd, Na oriyan iyan: Hay ikaritangko! Giyangkai a Surat na phoonai sa katharo I Ina aka a malobay, inusurat akn inin sa pkhaya ako ko oriyan o kiyandowadowa goso kiyapamimikiran sa malndo (matas). Kiyaptangko so Ballpen sa dibodn miyakapira na pkharn o kaphaka guraok, na dibodn miyaka pira ako gumnk gumoraok na ndakl pman so rata a ginawa o Puso. Hay ikaritangko! So oriyan a giyangkai a Umor a malndo, na pkhailay akn ska imanto a kasad a Mama, a komplito I pamikiran, a mapiya I diikanggiginawa, na pd sa kabnar akn rka a kabatyaangka sa giyangkai a Sardit a Karatas, na o kabaya aka na kisiangkabo ko oriyan o kabatyaangkaon sa datar o kiyaroptangka sa Puso akn ko miyaona. Hay ikaritangko! Guwani ko miyaka duwapolodn ago Limaragun a kiyapakalpas iyan, na tanto ko miyapyapya a ginawako guwani a panotholn rakn o Doctor a maririmbit ako! So mga Ina hay ikaritangko! na katawan iran so Maana aya phiyapiya! Skaniyan man so s’s’mbor a kapipiya ginawa, go panagipoonan o kashabar a raks o kakhaalino o kanggiginawa guso kambubolawasan, na so uriyan a giyangkai a mapya a Tothol na piyagawidawidan ko ska sii sa suld a Tiyangko sa miyaka Siyaw Ulan a pkhababaya ako, na margn a kaphakatindg akn, nago pkhargnan ako ko diyakn dii kathorog, nago pkhargnan ako ko kapkhan akn, nago pkhargnan ako ko kapngginawa akn, na ugaid na langon a giyangkanan a kamrgnan a kiyasagadan akn na dadn anan makalbat ko babaya akn rka, guso kapipiya a ginawa akn sabap rka, ugaid na badn phakasla so babaya akn rka sii ko kaphagisg o mga Gawii, nago pphakasla so kikakadaliin akn rka. Inikarimbit akn ska hay ikaritangko a tanto a kalobay… go tanto a kasakit…na tanto ko pkhapiaya a ginawako ko diingka dii kakhaokaog, na pkhababaya ako ko kapkaomani ko kilongka, na mapnd raknman anan a kaggdamakoron a awid! Mataan man a kashabar anan a malndo, phka talingoma so khapita ko uriyan o kagagawii a dakodn turoga, go daundn mapidng a matako, nagu miyaadn rakn so masakit guso kamargnan guso kalk go kawan a di khoropa a pansom go dila, sa rakhs a miayakala so kapkhagdama akn ko masakit a tanto, go dibodn miyakapira mailay o duwambala a matako so Kapatay, taman sa miyakaliyuka sa giyangkai a Dunya, na miyamanoga so lo’ ko matako ko kiyan’ga akn ko guraok ka sa kiyababaya akn, na miyapakada iyan so langoan a sakit a maggdam akn, ugaid na diyungaangko ska a kasasakitan ako a tanto na inarkangko ska ko darkapn katanai a sathak bo a ig. Hay ikaritangko! So miyagad so dibodn pira a mga ragun na dikoska dii pagawidawidan, go pphaigoangko ska, biyaloy akn so bilik (kowarto) akn a igaan ka, go biyaoy akn so gatas akn a pangn’ngkn ka, pitudayan akn so mga kagagawii ka angka makathorog, na milogalogat ako ko kadaondaw ka an mapiya a ginawangka, aya dingandingan akn ko omandn gawii na so kap’phakasinga aka, na so babaya akn na siiko langon a oras a dika diimamangni sa sai a pagmbaalan akn r’ka, na giyanan hay ikariangko I pithamanan a kapipiyaginawako. Somiyagad so mga kagagawii goso mga kadawndaw na daadn maalin so btad akn, so diyan rka kasirbisiyowi na dadn maparin, so kaphaka sosowa akn rka na dadn mapinda, so diyakn dii kanggalbk pra rka na dadn mitarg, naso pangni akn rka sa kakwangka a mapya go tawfiangka o allah na dadn makaito, diakn ska diipagipatn ko omandn gawii sa taman sa kiyapakala akadn, na go taman sa kiyapngodangka na miyaadn ako a andabodn dii makasangosangor dasa siiyako maksangor sa kawanan na dasa sii sa diwang sa dii akn kambabanoga ko klasi a babay a dingka dii pangilayn. Na miyatalingoma so gawii a kakhawingarka, na miyakarani so timpo a kitoamn’n ko kakoloi rka sa kawing, na datar o dii proroptn a puso akn, na diimamanoga so lo’ ko mata akn, sa babay akn ko bagongka a kaoyagoyag, go rata a ginawa akn sa kapakapmblag tadn!... Na somiyagad so mga oras a tanto o mapnd a kaggdama koron, goso mga masa sa malombatdn, na maiyaadngka a knaba skadn so ikaritangko a kilala akn, miyada so kalangas o paras ka, na miyada so suwarangka, na miyakarimngdn a buntal ka, na siyupak kadn so lalag akn, na pilipalipatan kadn so mga kabnar akn! Na psagad so mga gawii na diyakn dn dii pagipatn a kapakagmawngka rakn, go diakn dii pnayawn a kakin’ga akn sa suwarangka, ogaid na miyamaka tas so sapotol sa alongan na miyamakawatan I pamagltan so kadawndaw! Na miyamaka tas so kaphagilaya akn ko pintoan na dakadn makaoma! Na pagiipatn akn dn a tangiala so oni o telephone taman sa miyapangantap akn sa ginawako so mga imagination, na kataya a miyakadlm dn pman so kagagawii, goso mga kadawndaw na miyamakatas, na dakoskadn mailay go dakodn man’g a suwarangka, na piyakalipatan kadn so miyaninindgan rka sa daaplawanan a mapya a paninindg. Hay ikaritangko daa pangningko a rowar ko maito ko maito, baloya akongka a moripori ko listaan o mga ginawaingka, go mawaant kiran rka, baloya akongka hay ikaritangko a isako plalakawan ka go diinga dii pamisitaan ko oman saulan ka anakn ska pkahilay sa apya isaboka minotos. Hay ikaritangko a unga a o puso akn, myakalobaydn a sosooran akn, nago gomidam akodn sa mga sakit, go miyalalayun rakndn so dikapipiya ginawa…diyako phakatindg o diyakodaan kapasapasangi, go diyako mambo phaka ontod odiyako kapasapasangi, na dadn mapagalin so babaya akn rka siiko puso akn. Opamaka miyaka isa a gawii na pisakasakawka a sakataw a taw, na pimbantobantog ka so kiyapiyapiyainiyan rka, goso kapiya niyan I galbk… na soman so ina aka na pipiyapiyaangka niyan… dingka khailay a mapiya nago dingka mbalasan… sabnar a pisirbisiyowangkaniyan go ininggolalan iyan so mga kinanglan ka sa miyathay a olg, na andadn so balas? goso katoman sa pasad? Ba giyanan dn I miyaprarad rka o katgas ka? Goso kiyasagad o mga gawii?? Hay ikaritangko!... omanakndn katokawan a mapipiya ginawangka na mamagoman a babaya akn ago kapipiya ginawako… go dii ako mammas kay ska so miyambaromitan o limako.. antunaa hay ikaritangko I miyandosako rka sa kiyabaloy akndnai a riduayngka? Dingkadn khaprs a kapkhailayangka rakn, go tanto rka a margn a kapamisitaangka rakn?! Ino baako miyaribat ko kinindolonaan rka sa miyaka isabo gawii? Odina baakn piayaka ito sa maitobo so kiyasirbisiyuwe rka?...baloya akongka hay ikaritangko a pd ko mga dirka diisirbisiyo a ipmbgayngka kiran so mga balas o galbk iran?.. pakambagiana akongka sa maitobo ko limooka.. Go bgan ka rakn so pd ko balas o galbk akn…go piyapiyaka ka mataan a so allah na pkhababayaaniyan so mga pipiyai dadabiatan!.. Hay ikaritangko diyakn dii mandingan dingan a kaylayako rka! Dadn a kabaya akn a rowar san. Saya apya ayakn miyailay na so simng o paras ka, goso rarangit o buntal ka. Hay ikaritangko!.. phkasgad so puso akn go ptoron so lo ko matako sa babaya akn sa oyagoyag kapn a priskiyan o Allah!.. go miyaadn so mga manusya a diiran diipamagistoryaan a kapiyangkai langka goso kalimooka goso kasakawngka. Hay ikaritangko! Badadn a matatago ko puso oka a limo ko loks a babay a malobay, a mappno a kadali rka, go didn makaptharo sa rata a ginwaniyan! Go minimbakolo niyandn so dikapipiyaginawa! Na miyanoron so lo’ ko matanyan sa sabap rka!, go piyaka kharataaka a ginawa niyan! Go initolak ka sknaiyan!. Hay ikaritangko! katan man so pintuan o surga ko babaka na okitingka, na tagotokangka so pintoniyan sa kalangas I buntal, na komosangka sa mapya a kakomos, go talabokangka sa mapya a katalabok, ka obalokalo na matago akn skaon sanggolalan ko limo o allah, datar o kiyaaloy niyan sa hadith: so loks na look anan o pintuan o suraga, na o kabaya aka na bagakn ka, odi na siyapangka. (miyapanothol I ahmad). Hay ikaritangko!.. kilala akn ska sa ipoondn ko diingka dii kapngoda taman sa mikhasad ka a mangoda, na dingka diimbabanogn so balas o Allah, ogaid na kiyalipatan ka so hadith o Nabi “saw” a : mataan a aya pkhababayaan o Allah a mga galbk na so sambayang ko wakto niyan, oriyaniyan na so kaphiyapiyai ko dowambala a loks, oriyaniyan na so kanjihad sa lalan ko allah. (miyapanoyhol I bukhari gusi mulim). Na katatan so mga balas o Allah sa knabakaon khapasapasangi. Na andaka matatago sa giyangkai a mga pirmiro ko allah a galbk hay ikartangko?? Hay ikaritangko! Mataan a iplindong akn ska makapoon ko mga taw a piymaawingan o Nabi “saw” a miyakanggolalan ko kitharoaniyanon a : miyakaratarata I ngirong, miyakaratarata I ngirong, miyakaratarata I ngirong. Miyatharo: antaa hay rasulollah? Tigayan a : so taw a riyaot iyan so isako mga loks iyan siiko katoa niyan, odi na langon iyan siran riyaot na da sknaiyan maka sold sa surga. (miyapanothol I muslim). Hay ikaritangko!.. diyakn iphoro ko allah so mga lima akn sabap ko mga muskila akn rka, guso mga rata a ginawa akn rka, sabap sa opoon akn poroon a duwambala a limako ko allah na mapmbagianka so balas o kaatowi ko duwambala a loks, na khasiksaka, na go khaadn ko walayngka so tiyuba. Di..diyakndn anan pnggolaolaan….dadn man maalin hay ikaritangko so babaya rka o atay ko, guso kasosonor o pusoko guso kaoyagoyag akn. Hay ikaritangko!.. na miphoon dn a kaphaka puti a ulongka, go psagad dn so mga ragon, oriyaniyan na khabaloykabo a ama a matoa, na soman so balas o galbk na sii phagonot ko galbk.. na sigorado mambo a maka shurat ka sa mga surat a parako wata aka sa nggolalan sa mga lo’ a poon ko mga matangka, sa datardn a kiyasorati akn rka inin… go siiman ko allah na khatimoon so dikapsisinabotaan. Hay ikaritangko!… kalkn ka so allah siiko Ina aka.. go piyapiayaingkaskaniyan ka mataan a so surga na sii matatago ko Palo o Skiniyan, na pakadaangka so mga lo ko mataniyan, go pakadaangka so rata a ginawa niyan….o kabaya aka na kisiangka ko oriyan iyan so surat iyan… Hay ikartangko! Mataan a sanggalb sa mapya na rk iyan oto na sa mratarata na ron pagndod so balas o galbk iyan. ***SUBHANLLAH***

hokuman o kapangaruma

ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﻴﻢ Mataan a so langowan o bantogan na rk o Allah , bantogn tano skaniyan,nago mamangni tanoron sa tabang,nago mamangni tanoron sa rila,nago ttawbat tanoron, go lomindong tano ko Allah ppoon ko manga rarata ko ginawa tano, goso manga rarata a galbk tano, na sadn sa toroon o Allah na dadn a baon makadadag, nago sadn sa dadagn niyan na dadn a baon makatoro ko ontol,pssakisian akn a da a Tohan a bnar a simbaan a rowar ko Allah a daa sakotowa iyan a isabo, go pssaksian akn a mataan a so Mohammad na oripniyan na go siyogo iyan,sii rkaniyan so sanang nago so kadarayo-rayo a ginawa go sii ko manga pamiliya niyan nago sii ko manga sahaba niyan. Na oriyananan na pinili akn angkai a bandingan sabap ko kala-iyan I kipantag na dimakknal o kadaklan so manga kokoman a madadalmon,na go misasabapon so kapkka adn o madakl a simokt ko kappagingd a aya singanin o langowa kipagi-ikhlas goso langowa dii mamagosay ko agama go sii ko pagtaw na makalbod so kapkka imasada-on, mataan a langowa simokt na igira a piyangilayan sa okit a maliwanag na ppka lbod so kapkka bolongiron, na igira pman a diyara inon nago da tagoa-a sa ginawa na dikkabolongan go badn ppakala a awida akal. Misabap san na inompong akn angkai a bandingan ko sapolo a bandingan: Paganay a bandingan: so maana o kakkaromai Ika dowa a bandingan: so kokoman ko kakkaromai Ika tlo a bandingan: so mga sarat o kakkaromai Ika pat a bandingan: so manga ropaan o bae a mapiya a ppangaromaan Ika lima a bandingan: so manga bae a da pakaya so kapangaromaa kiran Ika nm a bandingan: so kadakla miya pakay apangaromaan Ika pito a bandingan: so madadalm a ongangn ko kakkaromai Ika walo a bandingan: so manga rarad go kokoman a mitotompok ko kakkaromai lagid o: 1] btang (mahar) 2] gasto (nafaqa) 3] tompokan o kambabala iya 4] kattotonganaya 5] kapopowarisa(al-mierath( Ika siyaw a bandingan: so kokoman o kamblablag goso patot a siyapn ko kamblablag. Ika sapolo a bandingan: so mga kokoman a mitotompok ko kamblablag Paganay a bandingan: So maana o kakkakaromai ================== So kakkaromai na: skaniyan so gakot a kapasadan ko kandarodopa, goso kapamakaya ko bae a karoma. Sopman so maana niyan ko osayanon o agama na: skaniyan so kappasada o pndarodopa a dato a go bae sa aya mapipikiron na so kapkkalami- lami o omani isa ko pdiyan sa aya antap na so kaadn o pamiliya a ttatagompiya go so kapaka moayaan o kappagingd a ttatagodaya. Misabap roo na; kiya sabotan tano a knabo oba aya antap ko kakkaromai na kakkalami-lami, ka aya osto na pd sa mala a antapon na so kapaka moayan o pamilya a ttatagompiya goso kappagingd a ttatagodaya. Ogaid na admpan oto a pkki ramig so antap ko isa sa dowa oto sii ko diyangka o btad. ika dowa a bandingan: so kokoman o kakkaromai =================== So kakkaromai ko kababaloy niyan a isosogo , na kabnar a dimipndarainon ko oman I adna kabaya iyan a ndodon so kapakagaga. Go skaniyan na pd sa okit o manga rasul, pittaro o Allah : ﺍﻟﺮﻋﺪ38:ﻭﻟﻘﺪ ﺃﺭﺳﻠﻨﺎ ﺭﺳﻼ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻚ ﻭﺟﻌﻠﻨﺎ ﻟﻬﻢ ﺃﺯﻭﺍﺟﺎ ﻭﺫﺭﻳﺔ.. ]go siyogo ami so manga sogo a pd ko miya- onaanka nago singgayan ami siran sa bagi- aniran a manga karoma go manga moriyatao]al- ra'ad:38 Go mataan a miya mangaroma so Nabi go pittaro iyan: ﺭﻭﺍﻩ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ﻭﻣﺴﻠﻤﺈﻧﻲ ﺃﺗﺰﻭﺝ ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ, ﻓﻤﻦ ﺭﻏﺐ ﻋﻦ ﺳﻨﺘﻲ ﻓﻠﻴﺲ ﻣﻨﻲ ]mataan a diiyako dii mamangaroma ko manga bae, na sadn sa ikagowadiyan so okit akn na dirakn pd]piyanotol I Bokharey go si Muslim Giyotowi sabap a pittaro o manga ulama: ((mataan a so kapangaroma a adna kabayaon na taralbi a diso manga sunat a samba)) sabap sa madadalmon so madakl a kamapiyaa,go mapiya a manga rarad, a pagaloyn tano Insha Allah sangakia a kitab. Go pkkabaloy so kapangaroma a paliogat egira a so mama na titodn a miyaka kkailangan,na ikkawaniyan a ginawa niyan oba makanggola-ola sa haram amay ka di maka pangaroma,na amay ka giyanani btad na miya patoton so kapangaroma ka an marn a giwa niyan ko haram. Go pittaro o Nabi: ﻳﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﺍﻟﺸﺒﺎﺏ, ﻣﻦ ﺍﺳﺘﻄﺎﻉ ﻣﻨﻜﻢ ﺍﻟﺒﺎﺀﺓ ﻓﻠﻴﺘﺰﻭﺝ, ﻓﺈﻧﻪ ﺃﻏﺾ ﻟﻠﺒﺼﺮ,ﻭﺃﺣﺼﻦ ﻟﻠﻔﺮﺝ, ﻭﻣﻦ ﻟﻢ ﻳﺴﺘﻄﻊ ﻓﻌﻠﻴﻪ ﺑﺎﻟﺼﻮﻡ ﻓﺈﻧﻪ ﻟﻪ ﻭﺟﺎﺀ ﺭﻭﺍﻩ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ﻭﻣﺴﻠﻢ ]hay manga ngongoda, sa pakagaga rkano sa gasto na pangaroma, ka mataan a kkibaba iyan so kapangingilayan na go kasiyapiyan so piyamalongan, na sapman sa di pakagaga na powasa ka mataan a pakaogoponoto sa diniyan kaolog ko dosa[ Ika tlo a bandingan: So manga sarat o kakkaromai ===================== Pd sa kapiya na go kaiimpidi ko manga atoran a ka iislami na biyaloy niyan ko kappapasada so manga sarat ka anon maka titikna so kapasadan, na langowa kappapasada na adn a manga saratiyan na di kkatarotop angkotowa kapasadan amay ka da a manga sarat, isanan a marayag a karina sa kaiimpidi ko manga kokoman ko islam, na go kagiya mataan a ppoon ko Allah a lbi a maongangn a mapasang a katawa niyan so ippakapiya o manga kaadniyan, go ipsogo iyan kiran so ppaka ompiya kiran ko donya iran na go so akhiratiran, ka an di kkabaloy so kandadardopa a ilang go kasandagan. Na pd sangkanan a manga kapasadan so kapasadan ko kakkaromai, sa aya manga sarat ko kakkaromai na giyangkai a ppamaka talingoma: 1[ So kapkka bayai o dowa a pndarodopa: sa dikkapakay oba tgla so mama ko bae a diniyan kkababayaan, na dimambo kka tgl so bae ko mama a diniyan kabayaan. Pittaro o Allah: ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ19:ﻳﺎ ﺃﻳﻬﺎ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﺁﻣﻨﻮﺍ ﻻ ﻳﺤﻞ ﻟﻜﻢ ﺃﻥ ﺗﺮﺛﻮﺍ ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ ﻛﺮﻫﺎ ]Hay! Skano a miyamaratiyaya na darkano ma halal so kapangowarisi niyo ko manga bae sa mokit sa tgl] Al-Nissah: 19 Go pittaro o Nabi: ﻻ ﺗﻨﻜﺢ ﺍﻷﻳﻢ ﺣﺘﻰ ﺗﺴﺘﺄﻣﺮ, ﻭﻻﺗﻨﻜﺢ ﺍﻟﺒﻜﺮ ﺣﺘﻰ ﺗﺴﺘﺄﺫﻥ, ﻗﺎﻟﻮﺍ: ﻳﺎﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﻛﻴﻒ ﺇﺫﻧﻬﺎ؟ ﻗﺎﻝ: ﺃﻥ ﺗﺴﻜﺖ ﺭﻭﺍﻩ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ﻭﻣﺴﻠﻢ ]dikkapakay o baniyo pakipangaromaan so bae a balo odi na bitowann taman sa di manonogo, go dikkapakay o baniyo pakipangaromaan so raga taman sa di kaodasan, Tig o manga sahaba: andamanayai a kakkatokawi sa miniyog so raga? Tig o Nabi: a amayka odasan na didn ttaro[ Na ini sapar o Nabi so kapaki pangarumaan ko bae ko diniyan kkabayaan mlagid o raga antawa ka balo odi na bitowann, sa so miyaka sagad sa kakkakaruma na kkapayagiyandn so kakkabaya iyan goso di, sopman so raga na kkasanaandn so diniyan kapttaro a toos sa kiya paka iyogiyan, sabap sa kkapakay a ikaya iyan o baniyan pakarayaga so kakkabaya iyan. Na osangka so raga ko kappangaruma awn na di kkapakay so katglaon apiya anta adn ka bapn sidn si ama iyan, sabap ko kattaro o Rasul : ﻭﺍﻟﺒﻜﺮ ﻳﺴﺘﺄﺫﻧﻬﺎ ﺃﺑﻮﻫﺎ ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ ]nago so raga na kkaissaan o ama iyan] Na daa dosa o mama iyan odiyan pakipangaromaan amay ka giyanan I masosowa-adi magiyog so raga- sabap sa ska niyan I somiyangka, ogaid na patot ki ama iyan a kasiyapa niyanon nago kapalihara niyanon. Amay ka adna dowa ppanoksam ko raga na go niyan pinili so isa na sa pinili iyan na ayaon kakkawing amay ko ndodon so manga sarat a ittarima ko mama. Amay pman ka daon so sarat na kabnar o wali a sangakaa niyanoto sa daa ba niyanon dosa. -2 so wali: sa dikkasak so kandarodopa a amay ka daa wali; sabap ko kattaro o Nabi ﻻ ﻧﻜﺎﺡ ﺇﻻ ﺑﻮﻟﻲ ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺩﺍﻭﺩ ﻭﺍﻟﺘﺮﻣﺬﻱ ﻭﺍﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ]da a kkasak go kkatarima a kakkaromai inontabo o adna wali[ Sa opaki pangaromaan o bae a ginawa niyan sa daa wali na giyoto na batal, mlagid o skaniyandn e miyagonay sa ginawa niyan antaa ka ini powakiliyan sa salakaw a knaba niyan wali. Aya wali na: na ska niyan so mama kiyabaligan a aduna akaliyan a somiyokod a pud sa rogo o bae go kasabala iyan ki ama iyan,lagid o: ama iyan,ama a dato iyan ki ama iyan,so wata iyan a mama(amay ka so bae na balo odi na bitowann a adna wata iyan) So apo iyan a mama apiya ika pira ka apid, so laki niyan sa ina ama, so laki niyan ki ama iyan, so bpa iyan a titto ki ama iyan, so bapa iyan a pagari I amaiyan sa ama, goso manga ttngdiyan minsan ki ama iyan sa sadn sa madasg na aya taralbi. Di maka ppangowali so manga pagari ko ina,goso manga pakiwatan ko pagari ko ina, goso ama dato ko ina,goso manga bapa ko kasabala ko ina, sabap ko knaba siran "asaba" kasabala ko ama. Na sabap sa didn mipndarainon ko kakkawing so wali na mataan a patot ko wali a piliin niyan so taralbi a ndodon so sarat amay ka madakla kkabaya ko bae, na amay pman ka sakatao nago ron ndodon so sarat nago kkabayaaniyan na mataan a miya patot ko wali a pakipangaroma .niyanon Misabap san na malo tano bgan sa osayan so kala a atastanggongan o wali ko nganin a ini sarigon o Allah, mataan a giyoto na sarigon a wajib so kasiyapa niyanon nago so kandaita niyanon ko miya patot a kadadaitanon, na di ron kkapakay o baniyan pagkkapkkapa sa pantag bo ko kakowa niyan ko baya a ginawa niyan, go obaniyan kawinga ko mama a diron mapapatot sa pantag bo sa n'nga sat amok, ka mataan a giyoto na Kandonsiyan, na mataan a pithao o :Allah ﻳﺎ ﺃﻳﻬﺎ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﺁﻣﻨﻮﺍ ﻻ ﺗﺨﻮﻧﻮﺍ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺍﻟﺮﺳﻮﻝ ﻭﺗﺨﻮﻧﻮﺍ ﺃﻣﺎﻧﺎﺗﻜﻢ ﻭﺃﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥ ﺍﻷﻧﻔﺎﻝ27: ]hay! Skano a miya maratiyaya na diniyo pndonsiyani so Allah ago so sogo iyan, go diniyo pndonsiyani so nganin a inisarig rkano a skano na katawaniyo] Al-anfal:27 Go pittaro iyanpn: ﺇﻥ ﺍﻟﻠﻪ ﻟﺎ ﻳﺤﺐ ﻛﻞ ﺧﻮﺍﻥ ﻛﻔﻮﺭ ﺍﻟﺤﺞ38: ]mataan a so Allah na diniyan kkababayaan so langowa padodonsiyan a moongkir] Al-hajj:38 Go pittaro o Nabi: ﻛﻠﻜﻢ ﺭﺍﻉ, ﻭﻛﻠﻜﻢ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﻋﻦ ﺭﻋﻴﺘﻴﻪ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ ]Langongkanodn peppagipat, na langongakanodn pagissaan ko ppagipatniyo] Pkka masaan tano so pda manga tao a dirandi plbolbodn so atastanggongan iran, ka apiyadn o adna kkabaya ko warisaniran a ndodon so sarat na diran pagiyogan ka sabap ko baya a ginawa a dikkapno. Na amay ka giayanan e sosowaan o wali na kkaagaw ron so kawawalii ka kittogalin ko maontol a wali o bae sa sadn sa pda tantowa madasg ko Bae na aya taralbi. Ika pat a bandingan: So manga ropaan o bae a mapiya ipndarodopa ================================= Isa a antap ko kapangaroma na kakhalamilami, goso kaadn o pamiliya a mapiya go kappagingd a tatagodaya, lagid o kiya osaya tanoron sa miya ona. Na misabap sangkanan a manga antap na aya patot a ppangaromaan a bae na so kkatanto niyan angkanan a manga antap, a skaniyan so bae a ndodon so dowa a kataid, 1) kataid a kambobolawasan nago 2) kataid a paratiyaya nago parangay a mapiya. So kataid a pkka ilay: na ska niyan so kapiyai kambobolawasan,manisan go mataid, ka amay ka so bae na manisan go mataid,mapiyai kapapanaroan go matanos a phagilayn na pkki taalokon so poso na pkkaliwanagon so rarb na plintadon so pamikiran, na miya tanto so kattaro o Allah: ﻭﻣﻦ ﺁﻳﺎﺗﻪ ﺃﻥ ﺧﻠﻖ ﻟﻜﻢ ﻣﻦ ﺃﻧﻔﺴﻜﻢ ﺃﺯﻭﺍﺟﺎ ﻟﺘﺴﻜﻨﻮﺍ ﺇﻟﻴﻬﺎ ﻭﺟﻌﻞ ﺑﻴﻨﻜﻢ ﻣﻮﺩﺓ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﺮﻭﻡ 21: ]na pd sa tanda iyan "Allah" a inadniyan a para ko manga ginawa niyo so manga karoma ka angkanoron maka rrnk go biyaloy niyan ko ndolonaniyo so gagaw nago so ranon]. A- lroom:21 Na aya pman a kataid a dikka ilay: na so agama nago so parangay a mapiya, sa sadn sa kalai agama o bae nago kapiya niyan I parangay na giyotodeni kapiyaniyan nago marani ko mapiya a bobolos. Sa so bae a malai agama na inggogolalaniyan so manga sogoanon o Allah go sisiyapniyan so manga kabnaron I karoma niyan,sii ko igaaniyan,manga wata iyan,manga pattamotamoka niyan, go dii niyan mipagogopa ko manga onot ko Allah ,go mappaka tanodiyan igira a malilipat nago igira boboklen na mappaka kasagiyan go igira a pekkararangitan na mappaka piya niyan a ginawa niyan. Sakamaoto mambo a so bae a bilangataw na lalayon di mangilay sa okit sa kikakadalii niyan sii ki karoma niyan, go pagaadata niyan, na madilapet ko manga sogoanon e karoma niyan, na manananggila ko nganin a di ikkasoat I karoma .niyan Mataan a inizaan so Nabi antawai mapiya ko manga bae? Na pittaro o Nabi : ))ﺍﻟﺘﻲ ﺗﺴﺮﻩ ﺇﺫﺍ ﻧﻈﺮ,ﻭﺗﻄﻴﻌﻪ ﺇﺫﺍ ﺃﻣﺮ, ﻭﻻ ﺗﺨﺎﻟﻔﻪ ﻓﻲ ﻧﻔﺴﻬﺎ, ﻭﻻ ﻣﺎﻟﻪ ﺑﻤﺎ ﻳﻜﺮﻩ(( ]skaniyan so bae a igira a inilay i karoma niyan na peppaka piya ginawa niyan, go oonotaniyan ko sogoaniyan, go diniyan sapakn ko iga aniyan, go diniyan pangonakonaan sii ko tamokiyan ko nganin a diniyan ikkabaya] go ptharo iyan pen: ))ﺗﺰﻭﺟﻮﺍ ﺍﻟﻮﺩﻭﺩ ﺍﻟﻮﻟﻮﺩ, ﻓﺈﻧﻲ ﻣﻜﺎﺛﺮ ﺑﻜﻢ ﺍﻷﻣﻢ(( ]pamangaroma kano sa malai gagaw a go salibata, ka mataan a ipagandisan akn skano ko manga nabi sa kadakli pagtao[. Ika lima a bandingan: So manga bae a miya haram "da mapakay"so kapangarumaa kiran ==================================== Pittaro o Nabi : ))ﺇﻥ ﺍﻟﻠﻪ ﻓﺮﺽ ﻓﺮﺍﺋﺾ ﻓﻼ ﺗﻀﻴﻌﻮﻫﺎ, ﻭﺣﺪ ﺣﺪﻭﺩﺍ ﻓﻼ ﺗﻌﺘﺪﻭﺍ ﻫﺎ(( ]mataan a ini paliyogat o Allah so manga paliogat na obaniyo ilanga, go mitad sa sa manga tamana na obaniyo lawanga]. Sa pd sa manga tamana sii ko agama a inibtad o Allah naso manga tamana ko miya halal nago miya haram ko kandadarodopa, sa sabap sa hiyaram sii ko dato so kapangarumaa niyan ko bae a miyapento sabap ko kadaseg o bangnsa, odi na sabap ko kiyapaka sosowa, odi na sabap ko kiya kkakamonga na goso salakaw san a manga sabap. So piyaka haram so kapangarumaaon ko manga bae na dowa soson: A] piyaka haram sa tanitiyasa: Pittaro o Allah: ﺣﺮﻣﺖ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﺃﻣﻬﺎﺗﻜﻢ ﻭﺑﻨﺎﺗﻜﻢ ﻭﺃﺧﻮﺍﺗﻜﻢ ﻭﻋﻤﺎﺗﻜﻢ ﻭﺧﺎﻻﺗﻜﻢ ﻭﺑﻨﺎﺕ ﺍﻷﺥ ﻭﺑﻨﺎﺕ ﺍﻷﺧﺖ ﻭﺃﻣﻬﺎﺗﻜﻢ ﺍﻟﻼﺗﻲ ﺃﺭﺿﻌﻨﻜﻢ ﻭﺃﺧﻮﺍﺗﻜﻢ ﻣﻦ ﺍﻟﺮﺿﺎﻋﺔ ﻭﺃﻣﻬﺎﺕ ﻧﺴﺂﺋﻜﻢ ﻭﺭﺑﺎﺋﺒﻜﻢ ﺍﻟﻼﺗﻲ ﻓﻲ ﺣﺠﻮﺭﻛﻢ ﻣﻦ ﻧﺴﺂﺋﻜﻢ ﺍﻟﻼﺗﻲ ﺩﺧﻠﺘﻢ ﺑﻬﻦ ﻓﺈﻥ ﻟﻢ ﺗﻜﻮﻧﻮﺍ ﺩﺧﻠﺘﻢ ﺑﻬﻦ ﻓﻼ ﺟﻨﺎﺡ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﻭﺣﻼﺋﻞ ﺃﺑﻨﺎﺋﻜﻢ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﻣﻦ ﺃﺻﻼﺑﻜﻢ ﻭﺃﻥ ﺗﺠﻤﻌﻮﺍ ﺑﻴﻦ ﺍﻷﺧﺘﻴﻦ ﺇﻻ ﻣﺎ ﻗﺪ ﺳﻠﻒ ﺇﻥ ﺍﻟﻠﻪ ﻛﺎﻥ ﻏﻔﻮﺭﺍ ﺭﺣﻴﻤﺎ Paganay ron: so piyaka haram sa tanitiyasa sabap ko bangsa na pito soson: 1-so manga ina: makasosoled san so tittowa ina, goso manga ina a bae mlagid o kasabala ko ina antawa ka sii kasabala ko ama. 2-so manga wata a babay: makasosoled san so tittowa a wata a babay, goso manga babay a apo ko wata a mama,goso manga babay a apo ko wata a babay apiyapen ika pira lapis. 3-so manga babay niyan: makasosoled san so manga babay niyan a titto a lonson sa ina ama, goso manga babay niyan a lonsoniyan bo sa ama, goso manga babay niyan a lonsoniyan bo sa ina. 4-so manga babo a kasabala ko ama: makasosoled san so manga babo a titto, so manga babo I ama iyan, so manga babo o manga ama iyan a dato, goso manga babo I ina iyan, goso manga babo o manga ina iyan a bae. 5-so manga babo ko kasabala ko ina: makasosoled san so manga babo a titto, goso manga babo I ama iyan ko kasabala iyan ki ina iyan, goso manga babo o manga ama iyan a dato ko kasabala iran sa ina, goso manga babo o ina iyan ko kasabala iyan ki ina iyan, goso manga babo o manga ina iyan a bae ko kasabala iran ki ina iran. 6-so manga pakiwataan a babay ko pagari a mama: makasosoled san so manga babay a pakiwtaan a titto ko pagari a lonson sa ina ama, goso manga wata a babay o pagari sa ama, goso manga wata a babay o pagari sa ina, goso manga wata a babay o manga wata iran a mama. 7-so manga pakiwataan a manga babay ko babay niyan: makasosoled san so manga pakiwataan niyan a manga babay ko babay niyan a lonson sa ina ama, goso manga wata a babay o babay niyan sa ama, goso manga wata a babay o babay niyan sa ina, goso manga wata a babay o manga wata a babay o manga pakitaaniyan a mama, goso manga wata a babay o manga pakiwataa niyan a manga babay apiyapen I kababa iyan. Ika dowa: so piyaka haram sabap ko kiya paka sosowa ko sakataw a bae, sa siran a manga babay sa sosowa na lagideden o babay sa bangsa, sabap ko kataro o Nabi: ))ﻳﺤﺮﻡ ﻣﻦ ﺍﻟﺮﺿﺎﻉ ﻣﺎ ﻳﺤﺮﻡ ﻣﻦ ﺍﻟﻨﺴﺐ(( ]piyaka haram so kapangaromaa ko minisosowa sa lagid o kiyapaka harama ko bangsa] ogaid na aden a manga sarat ko kapakasosowa: 1. Mabaloy a maka lima so kiya pakasosowa odi na kasobraan. Sabap ko hadith a miyaka titiyan ko Aisha "radiyallahu anha:" ))ﻛﺎﻥ ﻓﻴﻤﺎ ﺃﻧﺰﻝ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻋﺸﺮ ﺭﺿﻌﺎﺕ ﻣﻌﻠﻮﻣﺘﺎ ﻳﺤﺮﻣﻦ,ﺛﻢ ﻧﺴﺨﻦ ﺑﺨﻤﺲ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕ ﻓﺘﻮﻓﻲ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﻫﻲ ﻓﻴﻤﺎ ﻳﺘﻠﻰ ﻣﻦ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ(( ]aya paganay a initoron na sapolo ka soso, oriyan niyan na miya mansokh sa lima ka soso taman sa miya wapat so Nabi "alayhissalam" sa giyotoden e miyatatap a pkabatiya ko kur'an] 2. Mabaloy so kiya pakasoso a onaan o dapn kapaka sowa koman o wata, amay ka sii ko oriyan o kiya paka sowa iyan koman odi na so sabaadon na sii ko onaan o dapen kapaka sowa koman o wata na so sabaadon na sii ko oriyan o kiya paka sowa iyan koman, na di khanbaloy so bae a ina o wata sa sosowa. Na amay ka madiyangka angkanan a manga sarat na miya baloy so wata a timbang a wata o bae naso manga wata iyan na pagari o piyaka Sa mlagid o miyaona imbawata anta ka miya ori imbawata o Bae a kiyasosowaniyan, go miyabaloy a manga pagari niyan so manga wata o karoma o Bae a kiyasosowaniyan ,mlagid o wata iyan ko Bae a kiyasosowaniyan anta ka manga wata iyan sa isaka babay. Misabap san na miya wadib a katokawan tano a mataan a so manga dadaseg o wata a piyaka soso inontabo so manga mbawataa niyan, na da a kitotompokiran ko kokoman a kasososowa go dikiran paka rarad sa maitobo. Sa kkapakay ko pagari niyan sa bangsa a kapangaromaa niyan ko ina iyan sa sosowa odi na babay niyan sa sosowa. Sa sopeman so sombawataan o wata a piyaka soso na mimbaloy siran a manga wata o Bae a kiyasosowaniyan a goso karomaniyan, go miyabaloy mambo a ama iran so karoma o Bae a kiyasosowan. Ika tlo: so miya haram so kapangaromaon sabap ko kiya kkakamonga, na pat soson: 1- So manga karomao ama goso ama a dato apiyapun I kiporo iyan, sa mlagid o sii kasabala ko ama antawaa ka sii ko ina, sabap ko kattaro o :Allah ﻭﻻ ﺗﻨﻜﺤﻮﺍ ﻣﺎ ﻧﻜﺢ ﺁﺑﺎﺅﻛﻢ ﻣﻦ ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ] nago miya haram rkano obaniyo pangaromaa so nganin a miya pangaroma o manga ama iyo a pd ko manga Bae] sa andadun a kakawing o mama sii ko Bae Na mimbaloy a haram ko manga wata iyan so kapangaroma-on,nago miya haram pn ko manga apo iyan a manga mama,mlagid o sii niyan apo ko manga wata iyan a mama antawaa ka sii ko manga wata iyan a manga babay apiyapun I kibaba iyan, go mlagid o kiyasolda niyan antaka da. -2 So manga karomao wata a mama, apiyapni kibaba iyan,sabap ko kattaro o Allah: ﻭﺣﻼﺋﻞ ﺃﺑﻨﺎﺋﻜﻢ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﻣﻦ ﺃﺻﻼﺑﻜﻢ ]na go miya haram rkano so manga karoma o manga wata iyo a mama a siran na pd sa bukkokongiyo] sa andadun I kakawing o mama sii ko babay na miyaharam dn ki ama iyan nago sii ko manga ama iyan a dato, apiyapn I kiporo iyan nago apiyapun kasabala ki ama iyan antawa ka sii ki ina iyan, mlagid o kiya soldaniyan antawa ka da. 3- So panogangan a bae goso manga ina a bae o karoma, apiyapn I kiporo iyan, sabap ko kattaro o Allah: ﻭﺃﻣﻬﺎﺕ ﻧﺴﺂﺋﻜﻢ ]na go miya haram rkano so manga ina o manga karoma niyo] sa andadn I kakawing o mama ko bae na na miyabaloy so ina goso manga ina a bae o piyangaroma niyan a haram rka niyan, apiyapn da niyan kasoldi, mlagid o kasabala siran o bae ki ama iyan antawaa ka sii ki ina iyan. 4- So manga patalilowan a manga babay, go maga wata a babay o patalilowan a mama, apiyapun I kibaba iyan goso manga mabawataa niran, sa aya sarat na kiyasolda Niyan so karomaniyan, sa o makamblag siran sa daniyanopmpen kasoldi na na diron kkaharam so manga patalilowaniyan goso manga mbawataa niran, sa mlagid san so patalilowan ko mona miyaka pangaroma ko bae anta ka mori a piayaka pangaromaon. Ika dowa: so piyaka haram sa kunaba tanitiyasa na tlo soson: 1- So manga pagari a babay o karoma, goso manga babo iyan ki ama iyan go sii ki ina iyan, sabap ko kattaro o Allah: ﻭﺃﻥ ﺗﺠﻤﻌﻮﺍ ﺑﻴﻦ ﺍﻷﺧﺘﻴﻦ ﺇﻻ ﻣﺎ ﻗﺪ ﺳﻠﻒ ]go miya haram rkano o ba niyo pakandowayaa so magari inontabo o marending] go sabap ko kattaro o Nabi "alayhis’salaam" )ﻻ ﻳﺠﻤﻊ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﺮﺃﺓ ﻭﻋﻤﺘﻬﺎ, ﻭﻻ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﺮﺃﺓ ﻭﺧﺎﻟﺘﻬﺎ( ]di mapaka pndowaya so bae ago so babo iyan ki ama iyan go sii ki ina iyan] 2- So ka iidaan ko salakaw; maana amay ka so bae na ka iidaan ko salakaw ron a mama, na diron kkapakay oba niyan pangaromaa taman sa taman sa di mapopos so ida, go diron kkapakay oba niyan panoksami taman sa di mapopos so ida. 3- So magi-ihram sabap ko kapnay kadi odi na kapagomra, sa di kkapakay so kapangaromaa sa bae oto a madadalem ko ihram taman sa di maka kekkang sa ihram. So peman so bae a ndodon so basa, na mapapakay so kapangarom-awn apiyapen ndodon so basa, ogaid na diniyan pasi kkarembang taman sa di maka sotti a bae oto nago maka ppaygo. SO DIYANGKA A KADAKEL A MIYA PAKAY A MAPANGAROMA O DATO ***************** Na mataan a amay ka botawanan so manga dato ko kapangaroma sa da a diyangka iyan na magonga oto sa kabinasaan, nago kapelalalim, nago dikkagaosan so kitonayn ko manga kabnar o siranoto a manga bae, na lagidoto mambo a o tamani sa sasa katao so mappangaroma o dato na magonga mambo sa kamoralaan, nago na kkitana so milolonto a baya a ginawa ko okit a haram, misabap san na pippaparo o Allah so kapangaroma sa pat bo katao, sabap sa giyanani diyangka a marani a magagaos o dato a mitonay niyan so kapaginontolan. Pittaro o Allah: ﻓﺎﻧﻜﺤﻮﺍ ﻣﺎ ﻃﺎﺏ ﻟﻜﻢ ﻣﻦ ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ ﻣﺜﻨﻰ ﻭﺛﻼﺙ ﻭﺭﺑﺎﻉ ﻓﺈﻥ ﺧﻔﺘﻢ ﺃﻻ ﺗﻌﺪﻟﻮﺍ ﻓﻮﺍﺣﺪﺓ ] na pangaroma kano sa kkabayaa niyo a ped ko manga bae sa isa,dowa,tlo,pat na amay ka ikkawa niyo obakano di maka paginontolan na tangaan so isa [ Go sii ko masa o Nabi "alayhis'salaam" na kagiya magislam so Gayalan Athaqafie "radiyallaho anho" na sapolo a karoma niyan na siyogo o Nabi katalaka niyan ko sabagion sa lomambaon sa pat katao. Lagidoto mambo so Qays Bin al- Harith "radiyallaho anho" na walo a karoma niyan na inisogoon o Rasul "alayhis'salaam" katalaka niyan ko sabaadon na lambaon sa pat .katao SO MANGA GONA KO KADOWAY *********************** 1-Mataan makikinanglandun sii ko pd a maoola- ola, ibarat: igiramanoto a so BAE na maloden minitolod a idadiyan, odi na pkha sakit na diniyan kibugay ki karoma niyan so kabnariyan ko igaan goso kasakodowiron, sa opama ka sasabardn si mama kasan na ikkawaniyan a ginawa niyan oba maka silay, opman o talaka niyan kai di pakidoway na da baon paka siyap, odi na maka penggaganata siran goso manga moriyatawiran, odi na datokidi o Allah sa moriya tao a BAE oto na opama ka didn miyog sa ba makadoway si mama kasan na maka praks siran a palaya kkapos, na mataan a ayabo a bolong o lagidaya na kandowadoway. 1-So kapangaroma na pkkasabapan sa kapaka dakel o tonganay nago koniksiyon ko manga tao, lagido kiya aloy niyan sa Quran: ﻭﻫﻮ ﺍﻟﺬﻱ ﺧﻠﻖ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﺎﺀ ﺑﺸﺮﺍ ﻓﺠﻌﻠﻪ ﻧﺴﺒﺎ ﻭﺻﻬﺮﺍ ﻭﻛﺎﻥ ﺭﺑﻚ ﻗﺪﻳﺮﺍ ]na go ska niyan a Allah I miyadun ko manosiya sa phoon sa ig na biyaloy niyan a inisbap roo so bangsa goso kakhakamonga, mataan a so kadnanka na lubi a gaos], misabap san na so kandowadoway na pkha sabapan ko kaphaka dakul I bangsa nago tonganay, batadi labaw so manga wata aka, giyotowi so Rasul sallallahu alayhi wasallam na inokitaniyan so lagidanan ka isadn a hadap na arap ko kapaka dai-dair o madakul a bangsa. 2-Khasiyapiyan so madakel a bilangan o manga BAE sii ko kada a somisiyap kiran ko kalilindinga kiran,goso kada a somasakodo kiran ko gastowiran goso pud a kailanganiran ko kaphagoyagoyagiran, nago phaka ogop kiran sa kapaka pmomoriyatawiran sa disiran mabaloy a mapos ko dikapama gitonga ko moriyatao, na so agama islam na isosogo iyan so kapumomoriyatao. 4-Khatoon ko manga DATO so manga ayawi rogo, na dikiran paka tiyokop so sakatao a BAE, na sabap ko si aki oto na malai pananggila sa dosa nago oba misomek ko kazina na aya kabaya iyan na sii niyan maosar ko halal na isanan a limo o Allah ko oripniyan sa kiya pakaya niyan ko kandowadoway.

kaidin sa pitra

OSAYAN KO KAIDIN SA PITRA ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﻴﻢ So Pitra na aya term iyan sa Arabic na “Zakatul Fitr” odi na “Sadaqatul Fitr”. Aya sabap a kiyabthowiron sa Pitra/Fitr na sabap ko aya oras a kakhawajib iyan ko tao na sii ko oras a Fitr (ilalapis) a giyanan so kasdp o Alongan ko last dn a gawii ko ramadan. TONAI SABAP A KIPMBGAN KO PITRA? Aya sabap a kipmbgan o tao ko pitra na sabap ko pkhasoti niyan so badan o tao san ko miyanganggagalbk iyan a marata ago so miyangathataro o dila iyan a marata sii ko masa a dii niyan gikapamosawai ko bolan a Ramadan. Aya miya-aloy o Nabi (PBUH) na: " ﺻﺪﻗﺔ ﺍﻟﻔﻄﺮ ﻃﻬﺮﺓ ﻟﻠﺼﺎﺋﻢ ﻣﻦ ﺍﻟﻠﻐﻮ ﻭ ﺍﻟﺮﻓﺚ". ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺩﺍﻭﺩ ”So Pitra na pkhasoti niyan so tao a miyamowasa ko Ramadan san ko mga kadostaan a miyangasosogok o badan iyan ago so mga rarata a miyangathataro iyan.” Piyanothol o Abu Dawood. So Pitra na pkhasabapan sa kakha-ampon o Powasa o tao. Aya miya-aloy sa Hadith na: "ﺻﻮﻡ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﺴﻤﺎﺀ ﻭ ﺍﻷﺭﺽ ﻻ ﻳﺮﻓﻊ ﺇﻻ ﺑﺰﻛﺎﺓ ﺍﻟﻔﻄﺮ". ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﻴﻦ ﻭﻗﺎﻝ ﺟﻴﺪ ﺍﻹﺳﻨﺎﺩ ”So powasa (o tao) ko Ramadan na maalangalang ko pagltan o langit ago lopa, na aya kakha-ampon iyan na sabap ko pitra.” Piyanothol o Abu Hafs Bin Shaheen. TONAI KOKOMAN O KABGAY SA PITRA? So kabgay sa pitra na aya kokoman iyan na Wajib (Paliyogat) san ko Datu ago bai, go Loks, go wata. Giyanan i kiyaompongan ko pat a Imam. Ogaid na so pitra o Wata ada raota a kirbalig na aya kapapatotanon na so Wali niyan a giyanan so kiatastanggongan ko wata a datar o Ama iyan. aya maana a lalag na knaba so wata ada raota a kirbalig iba aya makapsosokat sa imbgay niyan a pitra iyan, ka so Ama iyan na aya kapapatotan a makabgay sa pitra a para ko wata iyan ada raota a kirbalig. na sakamauto mambo a patot ko tao a adn a kigaga niyan a kipitraan iyan ki karoma niyan a babay ago so mbala a Loks iyan ada mga kawiyagan iyan, ago so mga tao a kamimilikan iyan a datar o bisaya iyan. sa aya Sharat iyan na muslim so tao a imbgay niyan sa pitra. ANDAI RAGON A KINISOGO-ON KO KAPITRA? Aya Ragon a kinisogo-on ko Kapitra na sii ko oriyan o miyamakadowa ragon a kiyapakatogalin o Nabi (PBUH) sii sa Madinah Al- Munawwarah. TONAI PATOT A IMBGAY O TAO A PITRA? Aya patot a imbgay o Tao a Pitra na so pangn- n’ngkn a kalalayaman a pkitigr o mga tao sii ko omani ingd. opama ko aya kalalayaman a pkitigr o mga tao a pangn-n'ngkn iran ko ingd iran na Korma na aya mambo a kibgay ran a pitra iran na Korma. na opama ko Margas na margas mambo a kibgay ran a pitra iran. sa dipindi anan ko kalalayaman a pangn-n'ngkn ko omani ingd. ogaid na sii sa masa tano aya imanto na aya dn a khakalilid a pangn-n'ngk ko omani ingd na Margas, bolabao ron sii sa pilimpinas ka margas a kalalayaman a pangn-n'ngkn tano ron. na misabap san na margas mambo a kibgay tano a Pitra. Aya diyangka a kibgay o tao a Pitra na di maminos so 2.04 kilograms a kapnd iyan a margas. sa daa Mushkila ko kasobrai ko 2.04 kilograms. Note: Sii ko madhab tano a Shafii, go sii ko madhab a Maliki, go sii ko madhab a Hambali na di khapakay so kapitra sa Pirak (Cash). Ka sadn sa tao a aya ibgay niyan a Pitra na pirak na sabnar ada ma-sah so pitra iyan!. Aya sabap a di kapapakay o kapitra sa Pirak sii ko tlo a Imam na sabap ko sii ko masa o Nabi (PBUH) na da ska niyan dn makapitra sa Pirak, ka aya ipmbgay niyan a pitra na pangn-n’ngkn, abadi sa giyoto a masa niyan na adn dn a mga Pirak. Aya miyakay ko kaphitra sa pirak na so Imam Abu Hanifah. Misabap san na sadn sa tao a aya madhab iyan na Hanafi na miyapakay rka niyan so kapakaphitra iyan sa Pirak. TONAI GAWII AGO ORAS A KIMBGAN KO PITRA? AGO BA KHAPAKAY A ADVANCE A IBGAY DN SO PITRA SII KO PAGANAY A GAWII KO RAMADAN? sii ko madhab a Shafii na basta a anda dn i katangkd iyan a somiyold so bolan a Ramadan na miyapakay dn so kabgay sa pitra sa apiya sii dn ko paganay a gawii ko Ramadan, odi na sii ko ikadowa, odi na sii ko ikatlo… sa apiya anda dn a gawii ago oras ko Ramadan na mapapakay ron so kaidin sa pitra. Aya dikhapakay naba bgay so tao sa Pitra a dapn sold so bolan a Ramadan. Ogaid na aya Sunnah a kipmbgan ko Pitra na sii ko gawii a Eid (Boka) sii ko before a dapn kitindgn ko sambayang a Eid. kailangan a sabotn tano a aya Oras ago gawii a kakhawajib o Pitra na sii ko kasdp o Alongan ko Last a Gawii ko Ramadan, a sii ko mapita iyan na Eid. Aya maana a Lalag na sadn sa Muslim a inisampay ko Ramadan na oriyan iyan na sii ko oriyan o kiyasdn o Alongan ko last a gawii ko ramada na babadn miyatay na miyawajib so Kibganon sa Pitra. Na opama ka aya kiyapatay niyan na sii ko before a dapn sdp so Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Da mawajib so Kibganon sa pitra. na sakmauto mambo so wata a aya kinimbawata anon o Ina iyan na sii ko After o kiyasdp o Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Da mawajib so kibganon sa Pitra, inonta bo oba aya kinimbawata-anon na sii ko before a dapn kaspd o alongan ko last a gawii ko Ramadan a raks a miyakapagintao sa taman sa kiyapakasdp o Alongan ko Last a Gawii ko Ramadan na giyoto pn a mawajib so Kibganon sa Pitra. ogayd na kailangan a Sabotn tano a mapapakay so Advance a kibgan sa pitra ko wata a dapn mimbawata o Ina iyan. TONAI KOKOMAN O TAO A RAMIG MIYAIPOS SO GAWII A EID NA DA NIYAN DN BGAN SO PITRA IYAN? Aya kokoman o tao a ramig miyapasad so gawii a Eid (boka sa powasa) na da niyan dn bgan so pitra iyan na miyadosa!, na aya kasowa iyan na apiya pn miyaipos so gawii a Eid na Wajib rka niyan dn a mibgay niyan so Pitra iyan sa aya mapniyat iyan na Qadha (bayad). Na ino ba adn pn a balas a khakowa niyan sa kiyaori niyan mgay sa Pitra? oway, adn a balas a khakowa niyan ko kiyaori niyan mgay sa pitra na ogaid na maoona dn sa balas si tao a minibgay niyan so pitra iyan sii ko dapn kapos o gawii a Eid (boka sa powasa). giyanan so rkon o madhab a Shafi'i. ANTAA I TAO A RON IPAGIDIN SO PITRA? AGO ANTAA I TAO A DI KHAPAKAY IBA RON IDIN'N SO PITRA? Aya pagidinan ko pitra na so tao a makasosold ko Walo a sinip a miya-aloy ko Qur-an a pdon so tao a pkhamrmran ago so tao a miskin a maito i sokatan. Sa aya Sharat iyan na Muslim. Aya maana niyan na di khapakay oba bgan o tao so Pitra iyan ko tao a Kafir a dapn pagislam. Sakamauto mambo a di khapakay aba ibgay o tao so pitra iyan ko mga tao a ska niyan i kapapatotan ko Gasto iran a datar o Ama iyan, go ina iyan, go karoma niyan, go mga wata iyan, go so mga apo iyan. Aya maana niyan na di khapakay oba bgan o tao so Pitra iyan sa giyai a mga tao a phanga-aaloy: 1) so mbala a Loks iyan ago so mga loks o Loks iyan sa taman sa kaporo iyan, sabap sa sii bo mipapaliyogat ko tao so gasto o mga Loks iyan ada mga kawiyagan iyan. 2) so mga bowad iyan a siran so mga wata iyan sa taman sa kababa iyan. na di khapakay oba niyan kiran idin'n so pitra iyan. sabap ko ska niyan bo i kapapatotan ko gasto o mga wata iyan 3) so karoma niyan a babay na di khapakay obaon idin'n o mama so pitra iyan, ka sabap sa so mama na ska niyan i kapapatotan ko gasto o karoma niyan a babay. 4) so tao a miyatangkd a mitotompa so bangsa niyan ko bangsa a Hashimi ago bangsa a Muttalibi (giyanan so mga bangsa o Nabi PBUH). aya sabap a di kakhapakay iba siran kaidini sa Pitra na sabap ko aya miya-aloy sa Hadith na so Zakat a datar o Pitra na makaiibarat sa Marzik o mga tao, na di domadait oba bgan ko mga Bangsa o Nabi (PBUH). Na so makaliyoliyo sa giyanan a mga tao a miyanga-aaloy na mapapakay so kaidini ron o tao sa Pitra, a datar o pagari niyan, go bapa iyan, go pakiwataan iyan, go pinsan iyan etc. sa aya mambo a Sharat iyan na Muslim. di khapakay so Kafir oba idini sa pitra!. Note: Di khapakay aba idin’n o tao so pitar iyan ko dimbalayn a masjid odi na Madrasa, sabap sa aya miya-aloy sa Qur-an ago hadith a pagidinan ko Pitra na manosiya, knaba Masjid odi na Madrasa!. BA KHAPAKAY KO BABAY A KAWASA A MIIDIN IYAN SO PITRA IYAN KO MAMA A KAROMA NIYAN? Sii ko madhab Tano a Shafi'i na aya kiyokoman iyan ko kiidin'n o kawasa a babay ko Zakat iyan a datar o pitra iyan san ko Karoma niyan a mama a Miskin a mithatapi iyan na Mustahabb (makallbi). BA KHAPAKAY A IPAKAWIT O TAO SO PITRA IYAN SII KO INGD A KNABAON MIYAMOWASA? Sii ko madhab tano a Shafii, go sii ko madhab a Maliki, go Hambali na dii ran papakayn ko tao a kipakawitin iyan ko Pitra iyan ko ingd a knabaon miyamowasa. Aya maana a lalag na sadn sa ingd a roongkaon miyamowasa ka riyaot kaon a kiyasdpnon o Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Wajib a roo kaon dn phakabgay sa Pitra. Ka sii ko madhab a Shafi’i na opama ka ipakawit ka so pitra aka ko ingd a knaba kaon miyamowasa na timbang a daka makaphitra. Aya ibarat iyan na sii ka miyamowasa sa Saudi na banga badn inipakawit so pitra aka sa pilimpinas abadi adn pman a mga tao a kapapatotanon sii sa Saudi a lagid o mga Miskin. na aya kokoman a giyoto a pitra a inipakawit kasa ingd na di sah, ka mini-itong oto sa matag Sadqa a kalalayaman. Sa aya kokoman iyan na wajib a phakabgay ka pharoman sa pitra sii sa Saudi. opama oto mambo ka sii ka kapapantagi sa Saudi.

kaidin sa pitra

OSAYAN KO KAIDIN SA PITRA ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﻴﻢ So Pitra na aya term iyan sa Arabic na “Zakatul Fitr” odi na “Sadaqatul Fitr”. Aya sabap a kiyabthowiron sa Pitra/Fitr na sabap ko aya oras a kakhawajib iyan ko tao na sii ko oras a Fitr (ilalapis) a giyanan so kasdp o Alongan ko last dn a gawii ko ramadan. TONAI SABAP A KIPMBGAN KO PITRA? Aya sabap a kipmbgan o tao ko pitra na sabap ko pkhasoti niyan so badan o tao san ko miyanganggagalbk iyan a marata ago so miyangathataro o dila iyan a marata sii ko masa a dii niyan gikapamosawai ko bolan a Ramadan. Aya miya-aloy o Nabi (PBUH) na: " ﺻﺪﻗﺔ ﺍﻟﻔﻄﺮ ﻃﻬﺮﺓ ﻟﻠﺼﺎﺋﻢ ﻣﻦ ﺍﻟﻠﻐﻮ ﻭ ﺍﻟﺮﻓﺚ". ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺩﺍﻭﺩ ”So Pitra na pkhasoti niyan so tao a miyamowasa ko Ramadan san ko mga kadostaan a miyangasosogok o badan iyan ago so mga rarata a miyangathataro iyan.” Piyanothol o Abu Dawood. So Pitra na pkhasabapan sa kakha-ampon o Powasa o tao. Aya miya-aloy sa Hadith na: "ﺻﻮﻡ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﺴﻤﺎﺀ ﻭ ﺍﻷﺭﺽ ﻻ ﻳﺮﻓﻊ ﺇﻻ ﺑﺰﻛﺎﺓ ﺍﻟﻔﻄﺮ". ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﻴﻦ ﻭﻗﺎﻝ ﺟﻴﺪ ﺍﻹﺳﻨﺎﺩ ”So powasa (o tao) ko Ramadan na maalangalang ko pagltan o langit ago lopa, na aya kakha-ampon iyan na sabap ko pitra.” Piyanothol o Abu Hafs Bin Shaheen. TONAI KOKOMAN O KABGAY SA PITRA? So kabgay sa pitra na aya kokoman iyan na Wajib (Paliyogat) san ko Datu ago bai, go Loks, go wata. Giyanan i kiyaompongan ko pat a Imam. Ogaid na so pitra o Wata ada raota a kirbalig na aya kapapatotanon na so Wali niyan a giyanan so kiatastanggongan ko wata a datar o Ama iyan. aya maana a lalag na knaba so wata ada raota a kirbalig iba aya makapsosokat sa imbgay niyan a pitra iyan, ka so Ama iyan na aya kapapatotan a makabgay sa pitra a para ko wata iyan ada raota a kirbalig. na sakamauto mambo a patot ko tao a adn a kigaga niyan a kipitraan iyan ki karoma niyan a babay ago so mbala a Loks iyan ada mga kawiyagan iyan, ago so mga tao a kamimilikan iyan a datar o bisaya iyan. sa aya Sharat iyan na muslim so tao a imbgay niyan sa pitra. ANDAI RAGON A KINISOGO-ON KO KAPITRA? Aya Ragon a kinisogo-on ko Kapitra na sii ko oriyan o miyamakadowa ragon a kiyapakatogalin o Nabi (PBUH) sii sa Madinah Al- Munawwarah. TONAI PATOT A IMBGAY O TAO A PITRA? Aya patot a imbgay o Tao a Pitra na so pangn- n’ngkn a kalalayaman a pkitigr o mga tao sii ko omani ingd. opama ko aya kalalayaman a pkitigr o mga tao a pangn-n'ngkn iran ko ingd iran na Korma na aya mambo a kibgay ran a pitra iran na Korma. na opama ko Margas na margas mambo a kibgay ran a pitra iran. sa dipindi anan ko kalalayaman a pangn-n'ngkn ko omani ingd. ogaid na sii sa masa tano aya imanto na aya dn a khakalilid a pangn-n'ngk ko omani ingd na Margas, bolabao ron sii sa pilimpinas ka margas a kalalayaman a pangn-n'ngkn tano ron. na misabap san na margas mambo a kibgay tano a Pitra. Aya diyangka a kibgay o tao a Pitra na di maminos so 2.04 kilograms a kapnd iyan a margas. sa daa Mushkila ko kasobrai ko 2.04 kilograms. Note: Sii ko madhab tano a Shafii, go sii ko madhab a Maliki, go sii ko madhab a Hambali na di khapakay so kapitra sa Pirak (Cash). Ka sadn sa tao a aya ibgay niyan a Pitra na pirak na sabnar ada ma-sah so pitra iyan!. Aya sabap a di kapapakay o kapitra sa Pirak sii ko tlo a Imam na sabap ko sii ko masa o Nabi (PBUH) na da ska niyan dn makapitra sa Pirak, ka aya ipmbgay niyan a pitra na pangn-n’ngkn, abadi sa giyoto a masa niyan na adn dn a mga Pirak. Aya miyakay ko kaphitra sa pirak na so Imam Abu Hanifah. Misabap san na sadn sa tao a aya madhab iyan na Hanafi na miyapakay rka niyan so kapakaphitra iyan sa Pirak. TONAI GAWII AGO ORAS A KIMBGAN KO PITRA? AGO BA KHAPAKAY A ADVANCE A IBGAY DN SO PITRA SII KO PAGANAY A GAWII KO RAMADAN? sii ko madhab a Shafii na basta a anda dn i katangkd iyan a somiyold so bolan a Ramadan na miyapakay dn so kabgay sa pitra sa apiya sii dn ko paganay a gawii ko Ramadan, odi na sii ko ikadowa, odi na sii ko ikatlo… sa apiya anda dn a gawii ago oras ko Ramadan na mapapakay ron so kaidin sa pitra. Aya dikhapakay naba bgay so tao sa Pitra a dapn sold so bolan a Ramadan. Ogaid na aya Sunnah a kipmbgan ko Pitra na sii ko gawii a Eid (Boka) sii ko before a dapn kitindgn ko sambayang a Eid. kailangan a sabotn tano a aya Oras ago gawii a kakhawajib o Pitra na sii ko kasdp o Alongan ko Last a Gawii ko Ramadan, a sii ko mapita iyan na Eid. Aya maana a Lalag na sadn sa Muslim a inisampay ko Ramadan na oriyan iyan na sii ko oriyan o kiyasdn o Alongan ko last a gawii ko ramada na babadn miyatay na miyawajib so Kibganon sa Pitra. Na opama ka aya kiyapatay niyan na sii ko before a dapn sdp so Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Da mawajib so Kibganon sa pitra. na sakmauto mambo so wata a aya kinimbawata anon o Ina iyan na sii ko After o kiyasdp o Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Da mawajib so kibganon sa Pitra, inonta bo oba aya kinimbawata-anon na sii ko before a dapn kaspd o alongan ko last a gawii ko Ramadan a raks a miyakapagintao sa taman sa kiyapakasdp o Alongan ko Last a Gawii ko Ramadan na giyoto pn a mawajib so Kibganon sa Pitra. ogayd na kailangan a Sabotn tano a mapapakay so Advance a kibgan sa pitra ko wata a dapn mimbawata o Ina iyan. TONAI KOKOMAN O TAO A RAMIG MIYAIPOS SO GAWII A EID NA DA NIYAN DN BGAN SO PITRA IYAN? Aya kokoman o tao a ramig miyapasad so gawii a Eid (boka sa powasa) na da niyan dn bgan so pitra iyan na miyadosa!, na aya kasowa iyan na apiya pn miyaipos so gawii a Eid na Wajib rka niyan dn a mibgay niyan so Pitra iyan sa aya mapniyat iyan na Qadha (bayad). Na ino ba adn pn a balas a khakowa niyan sa kiyaori niyan mgay sa Pitra? oway, adn a balas a khakowa niyan ko kiyaori niyan mgay sa pitra na ogaid na maoona dn sa balas si tao a minibgay niyan so pitra iyan sii ko dapn kapos o gawii a Eid (boka sa powasa). giyanan so rkon o madhab a Shafi'i. ANTAA I TAO A RON IPAGIDIN SO PITRA? AGO ANTAA I TAO A DI KHAPAKAY IBA RON IDIN'N SO PITRA? Aya pagidinan ko pitra na so tao a makasosold ko Walo a sinip a miya-aloy ko Qur-an a pdon so tao a pkhamrmran ago so tao a miskin a maito i sokatan. Sa aya Sharat iyan na Muslim. Aya maana niyan na di khapakay oba bgan o tao so Pitra iyan ko tao a Kafir a dapn pagislam. Sakamauto mambo a di khapakay aba ibgay o tao so pitra iyan ko mga tao a ska niyan i kapapatotan ko Gasto iran a datar o Ama iyan, go ina iyan, go karoma niyan, go mga wata iyan, go so mga apo iyan. Aya maana niyan na di khapakay oba bgan o tao so Pitra iyan sa giyai a mga tao a phanga-aaloy: 1) so mbala a Loks iyan ago so mga loks o Loks iyan sa taman sa kaporo iyan, sabap sa sii bo mipapaliyogat ko tao so gasto o mga Loks iyan ada mga kawiyagan iyan. 2) so mga bowad iyan a siran so mga wata iyan sa taman sa kababa iyan. na di khapakay oba niyan kiran idin'n so pitra iyan. sabap ko ska niyan bo i kapapatotan ko gasto o mga wata iyan 3) so karoma niyan a babay na di khapakay obaon idin'n o mama so pitra iyan, ka sabap sa so mama na ska niyan i kapapatotan ko gasto o karoma niyan a babay. 4) so tao a miyatangkd a mitotompa so bangsa niyan ko bangsa a Hashimi ago bangsa a Muttalibi (giyanan so mga bangsa o Nabi PBUH). aya sabap a di kakhapakay iba siran kaidini sa Pitra na sabap ko aya miya-aloy sa Hadith na so Zakat a datar o Pitra na makaiibarat sa Marzik o mga tao, na di domadait oba bgan ko mga Bangsa o Nabi (PBUH). Na so makaliyoliyo sa giyanan a mga tao a miyanga-aaloy na mapapakay so kaidini ron o tao sa Pitra, a datar o pagari niyan, go bapa iyan, go pakiwataan iyan, go pinsan iyan etc. sa aya mambo a Sharat iyan na Muslim. di khapakay so Kafir oba idini sa pitra!. Note: Di khapakay aba idin’n o tao so pitar iyan ko dimbalayn a masjid odi na Madrasa, sabap sa aya miya-aloy sa Qur-an ago hadith a pagidinan ko Pitra na manosiya, knaba Masjid odi na Madrasa!. BA KHAPAKAY KO BABAY A KAWASA A MIIDIN IYAN SO PITRA IYAN KO MAMA A KAROMA NIYAN? Sii ko madhab Tano a Shafi'i na aya kiyokoman iyan ko kiidin'n o kawasa a babay ko Zakat iyan a datar o pitra iyan san ko Karoma niyan a mama a Miskin a mithatapi iyan na Mustahabb (makallbi). BA KHAPAKAY A IPAKAWIT O TAO SO PITRA IYAN SII KO INGD A KNABAON MIYAMOWASA? Sii ko madhab tano a Shafii, go sii ko madhab a Maliki, go Hambali na dii ran papakayn ko tao a kipakawitin iyan ko Pitra iyan ko ingd a knabaon miyamowasa. Aya maana a lalag na sadn sa ingd a roongkaon miyamowasa ka riyaot kaon a kiyasdpnon o Alongan ko last a gawii ko Ramadan na Wajib a roo kaon dn phakabgay sa Pitra. Ka sii ko madhab a Shafi’i na opama ka ipakawit ka so pitra aka ko ingd a knaba kaon miyamowasa na timbang a daka makaphitra. Aya ibarat iyan na sii ka miyamowasa sa Saudi na banga badn inipakawit so pitra aka sa pilimpinas abadi adn pman a mga tao a kapapatotanon sii sa Saudi a lagid o mga Miskin. na aya kokoman a giyoto a pitra a inipakawit kasa ingd na di sah, ka mini-itong oto sa matag Sadqa a kalalayaman. Sa aya kokoman iyan na wajib a phakabgay ka pharoman sa pitra sii sa Saudi. opama oto mambo ka sii ka kapapantagi sa Saudi.

katotoba go kakimon go katurban

KIMON, TURBAN, TUTOB بسم الله الرحمن الرحيم        Aya sabap a kinisoratn tano sa giyai a Sorat na sabap ko adn a sakatao a pagari tano a Salafi a da niyan dn itongn so kasolot sa totob ago Turban iba pd sa Sunnah ka aya pn a iniitong iyan a Mapiya a nditarn o muslim na so kon so kalalayaman a nditarn ko ingd a katatagowanon. ka opama kon ka nditar so muslim sa nditarn adi kalalayaman ko ingd a katatagowanon na miniitong kon oto sa Haram ka sabap ko mimbaloy kon a nditarn a "Shohra" na so kon so nditarn a Shohra na Haram!. na dikon mapiya iba mibida so Muslim sa nditarn ko mga tao ko ingd a katatagoanon!. Sa aya maana a lalag na dapat kon na aya dn a kapananayanan o Muslim sa kanditar na so kandiditaran o mga tao ko ingd a katatagoanon!. tanto dn ko miyakarayarayag a kadadadag anan a kpit ka miyasopak iyan so hadith o Nabi (pbuh) a: من تشبه بقوم فهو منهم “Sadn sa pananayanan o Tao a Qawm (pagtao) na sabnar a miyapd kiran”. Ago miyasopak a pagari tano to a Salafi so fatwa o Ulama iyan a si  Shiekh Uthaymeen!. Ka si Shiekh Uthaymeen na piyakaharam iyan iba pangingiringi o Muslim so kandiditaran o mga Kafir. قال الشيخ ابن العثيمين في فتاوى أركان الإسلام ص 186: "وأما العادات : كاللباس و غيره فإنه يحرم أن يتشبه بهم." اهـ Pitharo i Shiekh Uthaymeen: “So mipantag ko mga adat (dadabiatan) a datar o bontal a kandiditaran ago so salakaw san na Haram ko Muslim iba niyanon pangingiringi so mga Kafir.”        kataya so pd a mga karina sa kadadadag a kpit a pagari tano to a Salafi a aya Kpit iyan na sadn kon sa katatagowan ko tao a Muslim a ingd na aya kon a patot a mapnditar iyan na so kalalayaman a nditarn ko ingd a kiyaumaan iyan ka giyoto kon i Sunnah!. Kataya so Paganay a Smbag sa Kpit iyan anan: na ti opama bs ka makauma so Muslim sii ko mga ingd a Kafir a datar a America na makaphananayan dn ko mga Americano sa kanditar ka aya dn a khasolot iyan mambo na Americana with necktie ago kalo ka opamaka aya solota niyan na kimon  ago totob/turban na kibida dn ko mga Americano sa nditarn!. Na sakamauto mambo so babay a Muslimah na ti opamaka makauma mambo ko mga kristian area na phakandadn sa Abaya ago niqab ka aya mambo a mapnditar iyan na so lagid o nditarn o mga babay a kristian, ka opama ka didn magnda sa abaya na kibida dn mambo sa nditarn ko mga kristian!. Na giyanan i pd a karina sa kariribat ago kadadadag i kpit a giyoto  a Salafi a kiyokom iyan a knaba kon Sunnah so kasolot sa Kimon, go Turban ago Totob ka aya kon a Mapiya a pnditarn o Muslim na so Kalalayam a nditarn o mga tao ko ingd a katatagowanon. na Marayag anan a Karibatan ka aya niyan piyakarondan na so Muslim, ka aya to-os a kiyapakarondana niyan ko Muslim na dapat na so kafir i makaphangingiring ko kandiditaran a Muslim na aya niyan badn piyakapangingiring na so Muslim ko kandiditaran a Kafir!. Aya ikadowa a Smbag: ino bo si Shiekh Maher a Imam sa Makkah na katan a miyakauma san sa Pilipinas na Dabo solot ko kalalayaman a nditarn sa Pilipinas ka aya dn a Sosolotn iyan na Kimon!. na opamaka aya Sunnah na so Kalalayaman a nditarn ko ingd na aya dn a Solotn i Maher sa kiyasong iyan sa ingd a Pilipinas na Polo odi na T-Shirt with Kalo ago Pantalon!. na naman ka kikimon dn sa kiyasong iyan sa Pilipinas ka karina uto sa aya Sunnah a makallbi rka niyan a kandiditarn na Kimon, knaba so nditarn sa Pilipinas a kalalayaman! na knaba bo si Shiekh Maher ka taman ki Shiekh Sudais ago so mga ala a Ulama sa mga ingd a Arab, ago si Mufti Menk go Dr Bilal Philips na somong siran ko mga ingd a Sarowang na aya dn a Sosolotn iran na Kimon. Si Mufti Menk ago Dr Bilal philips na miyakauma siran san sa Pilipinas na aya dn a Sosolotn iran sa taman dn sa Kiyabaling iran ko mga ingd iran na Palaya dn Kimon!. na karina uto sa aya Sunnah a Makallbi kiran a nditarn na Kimon ka sabap sa nditarn a Kaiislami. dapat na so Muslim na Proud ska niyan ko Kandiditaran a Kaiislami a datar o Kimon.       Giyoto i sabap mga Pagari ko a igira a adn a minismpang iyo ko mga Anti Kimon a mga tao ka aya kpit iran na aya Sunnah na so Kalalayaman a nditarn ko ingd, na aya psmbagn iyo kiran na ino bo si Shiekh Maher, go Shiekh Sudais, go Mufti Menk, go Dr Bilal Philips atbp a basta a somong siran ko mga ingd a Sarowang na aya dn a Sosolotn iran na Kimon?! na To-oo uto sa knaba aya Sunnah na so kalalayaman a nditarn ko ingd, ka Opamaka aya Sunnah na so kalalayaman a nditarn ko ingd na didn aki somolot a mga ulama anan sa Kimon sa kapsong iran ko mga ingd a Sarowang ka aya dn a solotn iran na Kalo, Polo, T-shirt, maong, go Americana with necktie.        Sii ko datano pn kaaloya ko Kokoman o kasolot sa Turban ago Totob ago kimon na alowin tano sii daan i pmbtowan sa Sunnah ago so Definition iyan!. Aya maana o Sunnah sa Logah na: الطريقة و العادة Maana: Okitokit ago so tabiat a kalalayaman. Na aya definition o Sunnah sii ko kiyaosayaon o mga Ulama na: هو ما طلب الشارع فعله طلبا غير جازم Maana: giyanan so nganin a inisogo o Allah so kanggalbka on na ogaid na knaba niyan badn biyaloy a paliyogat (wajib).  Aya ikadowa a definition o Sunnah na: ما نقل عن رسول الله صلى الله عليه و سلم من قول أو فعل أو تقرير Maana: So langowan taman a nganin a miyakapoon ko Nabi (pbuh) a mlagid o katharo iyan odi na Galbk  iyan odi na so kiya-ayonan iyan a galbk na palaya dn anan Sunnah.       Na oriyan o kiyapangaloya tano sa mga Definition anan o Sunnah na siyabot tano san dn a kababaloy a Sunnah o kasolot sa Turban ago Totob ago kimon ka Sabap ko pd anan ko mga okitokit o Nabi (pbuh) ago giyanan i tabiat a kalalayaman a kandiditaran iyan. ago liyo roo pn na aya miya-aloy sa giyanan a definition o Sunnah na so nganin a pinggalbk o Nabi (pbuh) a galbk na pd sa Sunnah! na so kasolot sa Turban odi na totob odi na kimon na pd anan ko pinggalbk o Nabi (pbuh) na giyanan i sabap a kiyakokomaon sa Sunnah o mga Ulama!. Note: So Sunnah na aya pd a term iyan a impbtho ron o mga Ulama sa Usool na Mandoob, go Mustahabb, go Nafl, go Tatawwo’. So Sunnah na tlo bagi a pizozonan iyan ko kiyabagiyaon o mga Ulama sa Usool Al-Fiqh: 1-     Sunnah (Muakkahdah): Datar o sambayang a Witr ago so mga sambayang a Sunat sii ko oriyan ago onaan o mga paralo a Sambayang. ago so kapamomog ago kapangilk sa ig sii ko kapagabdas ago so salakaw san. 2-     Sunnah  (Gayra Muakkadah): datar o Salat Ad-Dhuha ago so kapamowasai ko Isnin ago Khamis ago so salakaw san. 3-     Sunnah (Zaidah) odi na Sunnah (Tatawwo'): na giyanan so gikapangingiringi ko mga gowagowai ago mga okitokit o Nabi (pbuh) ko kiyakan iyan ago so kiyapakatorog iyan, ago so gikapangingiringi ko mga kandiditaran iyan ago so okit a kiyanditar iyan. Na sii makasosold sa giyai a Sunnah (Zaidah - Tatawwo') so kasolot sa Kimon ago Turban ago Totob. Miya-aloy anan ko kitab : الوجيز في أصول الفقه الإسلامي ص 336 – 341 للشيخ محمد مصطفى الزحيلي Note: Aya mambo a kambalasi ko Muslim ko kipnggolalan iyan ko Sunnah (Zaidah) odi na Sunnah (Tatawwo') a datar o kasolot sa kimon odi na turban odi na totob na mapniyat iyan a aya sabap a kiyasolot iyan sa kimon odi na turban odi na Totob na babaya iyan ko nabi (pbuh) ago pangingiring iyanon. ka odi niyan anan mapniyat na da mambo a balas a khakowa niyan sa kiyasolot iyan sa kimon odi na turban odi na  totob. Misabap san na aya taralbi ko Muslim na igira a pnditar sa Kimon odi na Turban odi na totob na kapniyatan iyan sa mapiya a Niyat ka para maolog sa Simba so kiyasolot iyan sa kimon odi na Turban odi na Totob, ka so kandiditaran na iniitong o mga Ulama sa maito a Simba. عَنْ عَبدِ الله بن عُبيد بن عُمير قَالَ: "إِنَّ أَهْوَنَ النُسُكِ الِّلبَاس وَ المَشْيَة." اهـ رَوَاهُ أبو بكر بن أبي شيبة Pitharo o Abdullah Bin Ubaid: “Mataana aya pinakaminos a Simba na so kandiditaran ago so gowagowai (dadabiyatan).”         Misabap san na opama ka adn a mailay tano a kafir a somosolot sa kandiditaran a Muslim a datar o kimon odi na turban odi na totob na aya kokoman iyan na dadn aba niyan khakowa a Balas ka sabap ko kababaloy niyan pn a kafir, go liyo roo pn na knaba aya niyat iyan sa kiyasolot iyan sa kimon odi na turban na ba babaya iyan ko nabi (pbuh) ka salakaw a maniniyat iyan. Na giyanan i sabap a Useless a kiyasolot iyan sa nditarn a kaiislami. Knaba datar o muslim a opama ka ska niyan i somolot sa Sunnah a kandiditaran a aya niyat iyanon na babaya iyan ko nabi (pbuh) ago pangingiring iyanon na sabnar a mbalasanon o Allah sa mapiya a balas ago miyatanto a kiyakowaa niyan ko Sunnah. SABA-AD KO MGA DALIL KO KASOLOT SA TURBAN قَالَ جَابر بن عبد الله الأنصاري رضي الله عنه : "إِنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه و سلم دَخَل يوم فتح مكة و عليه عمامة سوداء بغير إحرام." رواه مسلم. Pitharo o Jabir Bin Abdullah: “Mata mataana so Nabi (pbuh) na gowani ko makauma sa makkah sii ko gawii a kiyasakopa o mga Muslim sa Makkah na tuturban so Nabi (pbuh) sa turban a Maitm a knaba ska niyan magi-ihram.” Piyanothol o Imam Muslim. عن ابن عباس رضي الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله عليه و سلم : )اعتموا تزدادوا حلما( اهـ  رواه الإمام الحاكم فقال : هذا حديث صحيح الإسناد ولم يخرجاه . Miyakathitayan ko Ibn Abbas (Radhiyallahu anhuma) a pitharo iyan: pitharo o Nabi (pbuh): “Turban kano ka so katurban na ip’phakalantas a Akal.” Piyanothol o Imam Al-Hakim. قال النبي صلى الله عليه سلم لابن عوف: ( يا ابن عوف فاعتم فإنه أعرب وأحسن ) روا الطبراني و هو حديث صحيح. Pitharo o Nabi (pbuh): “Hay Abdur Rahman Bin Auf, Turbang ka ka mataana so katurban na mapiya i paras ago mapiya a phagilayn.” Piyanothol o Imam Al- Tabarani. عن خالد بن معدان قال: أتى النبي صلى الله عليه و سلم بثياب من الصدقة فقسمها بين أصحابه فقال : ( اعتموا خالفوا على الأمم قبلكم). رواه البيهقي. Pitharo o Khalid Bin Ma’dan: “adn a miniuma o nabi a mga nditarn a pimbagibagi iyan ko mga Sahaba niyan. Na oriyan oto na pitharo o Nabi (pbuh): “Turbang kano ka a niyo pkhasopak so mga pagtao a (a mga mushrik a) miyangauuna-an iyo.” Piyanothol o Imam Al-Bayhaqi. عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: "كان النبي صلى الله عليه و سلم إذا اعتم سدل عمامته بين كتفيه." رواه الترمذي قال حديث حسن غريب. Miyakathitayan ko Ibn Omar a pitharo iyan: “Aya olaola o Nabi (pbuh) na igira a somiyolot sa Turban na pthayotong’n iyan so ikog o turban iyan sa pagltan o mbala a Waga niyan.” Piyanothol o Imam Tirmidhie. حديث عمرو بن حريث : "أن النبي صلى الله عليه و سلم خطب الناس وعليه عمامة سوداء." رواه مسلم. Pitharo o ‘Amr Bin Hurayth : “Mataana so Nabi (pbuh) na piyangosiyatan iyan so mga tao na tuturban ska niyan sa Turban a Maitm.” Piyanothol o Imam Muslim. عن عباد بن حمزة قال :" و إن الملائكة نزلت يوم بدر عليها عمائم صفر ." رواه الإمام أحمد قال هذا مرسل صحيح الإسناد. Pitharo Ubbad Bin Hamzah: “Mataana so mga Malaikat na gowani ko makatoron siran sii ko gawii a kiyathidawa sa Badr na kituturban siran sa binaning a mga Turban.” Piyanothol o Imam Ahmad. عن عائشة: أن جبريل عليه السلام أتى النبي صلى الله عليه و سلم على برذون و عليه عمامة طرفها بين كتفيه فسألت النبي صلى الله عليه و سلم فقال :( رأيتيه ذاك جبريل عليه السلام ). رواه الإمام أحمد Pitharo o Aisha (radhiyallahu anha): “miyakauma so Jibreel ko nabi (pbuh) a kokoda ska niyan sa koda ago somosolot sa Turban. Na so ikog o turban iyan na tatayotongn iyan sa pagltan a waga niyan sa tampar sa likod. Na inizaan o Aisha so Nabi (pbuh). na aya pitharo o nabi na: “giyoto a miyailay nga na giyoto so Jibreel”. Piyanothol o Imam Ahmad. عن عبد الرحمن الصنابحي: "رأيت أبا بكر يمسح على الخمار." (أي العمامة) رواه ابن المنذر في الأوسط Pitharo o Abdur Rahman Al-Sanabihi (pd ko mga Tabi’een): “miya-ilay akn so Abu Bakr a psapoon iyan so Turban iyan.” Piyanothol o Imam Ibn Al-Mundhir. عن طارق بن شهاب قال : "لما قدم عمر الشام تلقته الجنود و عليه إزار و خفان و عمامة..." إسناده صحيح. رواه الحاكم Pitharo o Tariq Bin Shihab: “gowani ko makauma so Omar (bin Al-Khattab) sii sa Sham na tiyalabok ska niyan o mga Sondaro  (sa Sham). na aya sosolotn o Omar na malong ago dowa a midiyas a panit, ago Tuturban…” piyanothol o Imam Al-Hakim. عن أبي الدرداء قال صلى الله عليه وسلم: (إن الله تعالى وملائكته يصلون على أصحاب العمائم يوم الجمعة) رواه الطبراني. Miyakathitayan ko Abu Darda a pitharo o Nabi (pbuh): “ Mataana so Allah ago so mga malaikat iyan na psalawatan iran so kituturban sii ko gawii a Jama-at.” Piyanothol o Imam Al-Tabarani. عن جابر قال صلى الله عليه وسلم: (ركعتان بعمامة خير من سبعين ركعة بلا عمامة) رواه الديلمي Miyakathitayan ko Jabir a pitharo o Nabi (pbuh): “So dowa raka-at a Sambayang o tao a makasosolot sa Turban na mas mapiya adiso pito polo raka-at a sambayang iyan a diyon makasosolot sa Turban.” Piyanothol o Imam Al-Daylami. قال مهدي بن ميمون : "كان الحسن لا يضع العمامة صيفا ولا شتاء إذا خرج إلى الناس." سنده صحيح رواه الإمام محمد بن سعد. Pitharo o Mahdi Bin Maymoon: “Aya dadabiatan o Imam Al-Hasanol Basri na oman lomiyo ko mga tao na mlagid o khakayao a doniya odi na man’n’nggao a doniya na somosolot dn sa Turban.” Piyanothol o Muhammad Bin Sa’d. قال الإمام مالك : قال ربيعة : "إني لأجد العمة تزيد في العقل." Pitharo o Imam Malik a pitharo o Rabee’a (guro o Imam malik): “Mataana miyagdam akn a so Turban na ip’phakalantas a Akal.” KATHARO O MGA ULAMA KO PAT A MADHAB KO MIPANTAG KO KASOLOT SA TURBAN قال الإمام الشافعي : "و أحب للإمام من حسن الهيئة ما أحب للناس و أكثر منه ، وأحب لو اعتم فإنه كان يقال إن النبي كان يعتم." رواه الإمام البيهقي في معرفة السنن و الآثار. Pitharo o Imam Shafi’i: “So ipkhababaya akn ko Imam sa kapakapiyaa niyan ko kandiditaran iyan na lagid mambo a kipkhababayaa ngo ron ko mga Ma’moom sa kapakapiyaa iran ko kandiditaran iran, na ogayd na so Imam i taralbi a kapakandiditar iyan sa mapiya. So Imam na ipkhababaya akn a kapakaturban iyan ka so nabi (pbuh) na mataana psolot sa Turban.” Piyanothol o Imam Al-Bayhaqi. قال الإمام الماوردي الشافعي : "و يستحب له أن يعتم من و جبت عليه الجمعة و يرتدي اقتداء برسول الله صلى الله عليه و سلم." اهـ Pitharo o Imam Al-Mawardi Al-Shafi’i: “Sunnah so katurban ko tao a mapapatoton so sambayang a Jama-at, ago sunnah a kasolot iyan sa kimon a pangingiring iyan ko Nabi (pbuh).” قال الإمام النووي الشافعي: "قال أصحابنا : يستحب أن يصلي الرجل في أحسن ثيابه المتيسرة له و يتقمص و يتعمم." اهـ Pitharo o Imam Nawawi Al-Shafi'i: “Aya katharo o mga pd ami a mga Ulama a moonot ko madhab a Shafi’i na Aya sunnah ko tao igira a psambayang na so kasolota niyan ko mapiya ko mga nditarn iyan, ago so kasolot iyan sa Kimon ago turban.” قال الإمام أبو القاسم هبة الله بن الحسن الطبري اللالكائي الشافعي: "و العمامة يمنعون من لبسها و التعمم بها – يعني أهل الذمة – إن العمائم تيجان العرب و عزها على سائر الأمم من سواها ، و لبسها رسول الله صلى الله عليه و سلم و الصحابة من بعده ، فهي لباس العرب قديما و لباس رسول الله صلى الله عليه و سلم و الصحابة فهي لباس الإسلام." Pitharo o Imam Abul Qasim Al-Laalakai Al-Shafi’i: “So Turban na di khapakay iba psolota o mga Kafir. Ka mataana so Turban na sangkad anan o mga Arab ago giyanani mi-oombaw iran ko mga pd a pagtaw. Na so Turban na somiyoloton so Nabi (pbuh) ago somiyoloton so mga Sahaba niyan ka pd anan sa nditarn o mga Arab ko miyauna a masa. Na biyaloy o Nabi so Turban  a pd sa nditarn iyan, ago nditarn o mga Sahaba, go nditarn a Kaiislami.” قال الشيخ عبد الله اللحجيي الشافعي منتهى السول ص 432/1 :" و العمامة سنة لا سيما للصلاة و بقصد التجمل  لأخبار كثيرة فيها." اهـ Pitharo i Shiekh Abdullah Al-Lahji Al-Shafi’i: “So Kasolot sa Turban na Sunnah, bolabaw ron igira a sii ko sambayang…ka tanto ko madakl a hadith a miya-aloy ko mipantag ko kasosonat o Turban.” قال الإمام مالك بن أنس : "لاينبغي أن تترك العمائم لقد اعتممت و ما في و جهي شعرة و لقد رأيت في مجلس ربيعة بن أبي عبد الرحمن بضعة و ثلاثين رجلا معتما." قال مالك : "ولقد أخبرني عبد العزيز بن المطلب : "أنه دخل المسجد ذات يوم بغير عمامة فسبني أبي سبا قبيحا و قال : أتدخل المسجد متحسرا ليس عليك عمامة." سنده صحيح و رواه الخطيب البغدادي. Pitharo o Imam Malik: “Di mapiya iba itarg so kasolot sa Turban, ka sakn na maito ako pn ka da ko pn sompaa sa paras na psolot ako dn sa Turban.  adn a Miyailay akn a labi tlo polo a mga mama ko kalilimod o (guro akn a so) Rabi’ah Bin Abi Abdur Rahman a palaya siran dn kituturban." miyatharo pn o Imam Malik: "piyanotholan ako o Abdul Aziz Bin Al-Muttalib a pitharo iyan: miyakaisa a gawii na miyakasold ako sa Masjid a daa Turban akn na so kiyailaya rakn i Ama na pimbongtan ako niyan sa aya pitharo iyan rakn na anda manaya i kapsold kasa masjid a dika makatuturban!.” Piyanothol o Imam Al-Khateeb Al-Baghdadi. قال الإمام أبو بكر بن العربي المالكي: "العمامة سنة الرأس و عادة الأنبياء و السادة يعني أشراف الناس." اهـ Pitharo o Imam Abu Bakr Bin Al-Arabi Al-Maliki: “So Turban na Sunnah a kandiditaran o Ulo, go sunnah a kandiditaran o mga Nabi ago kandiditaran o mga tao a mga alai mnagn.” قال الإمام محمد بن الحسن الشيباني الحنفي: "ولبس العمائم في الحرب أو غيرها حسن من أمر المسلمين." اهـ راجع شرح السير الكبير. Pitharo o Imam Muhammad Bin Al-Hasan Al-Shaybani Al-Hanafi: “So kasolot sa mga Turban na mlagid o sii ko masa a katidawa anta aka knaba masa a katidawa na Palaya dn anan pd sa mapiya a paparangayan o mga Muslim.” قال الإمام ابن قدامة الحنبلي في المغني : "و يستحب أن يعتم و يرتدي لأن النبي صلى الله عليه و سلم كان يفعل ذلك." اهـ Pitharo o Imam Ibn Qudamah Al-Hambali: “ Sunnah ko tao so kasolot sa Turban ago so kasolot iyan sa Kimon ka giyanani psolotn o Nabi (pbuh) a mga nditarn." FATWA A SALAFI KO MIPANTAG KO KASOLOT SA TURBAN Kataya so Fatwa o Morit i Shiekh Bin Baz a si Shiekh Muhammad Al-Shingqeeti a sii miyakagraduate sa Islamic University sa madinah: في شرح زاد المستقنع للشيخ الشنقيطي - حفظه الله السؤال: هل لُبس العمامة من السنن أو من العادات التي كان يفعلها صلى الله عليه وسلم؟ وهل يدخل في ذلك ما يلبسه الناس مما يسمى بـ(الغُتْرة)؟ وهل لِلُبس العمائم وقتٌ للمقيم والمسافر كالخف؟ الجواب: أما لبس العمامة فيعتبر من السُّنَّة، ومَن لبس العمامة وتأسَّى بالنبي صلى الله عليه وسلم فالذي أدركنا عليه أهل العلم رحمة الله عليهم وعليه فتاويهم أنها من السنن، وهذا موجود في كتب العلماء رحمهم الله ، أما بالنسبة للعمامة فإن الإنسان إذا وضعها تأسياً بالنبي صلى الله عليه وسلم فإنه مُثاب، وتعتبر من السنن على هذا الوجه، إذا قصد التأسي بالنبي صلى الله عليه وسلم. أما الإنكار على مَن وضعها، والتشديد عليه أو اعتباره غير مؤتسٍ بالنبي صلى الله عليه وسلم، فقد نبه العلماء على أنه لا يصح للإنسان أن يُلْزِم غيره برأيه. فإذا كنت ترى أن العمامة فَعَلها النبي صلى الله عليه وسلم وتتأسى به بفعلها فلا حرج عليك في ذلك وأنت مأجور. والأصل: التأسي بالنبي صلى الله عليه وسلم حتى يدل الدليل على عدم التأسي، قال تعالى: لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ الأحزاب:21]. وقد رأى أنس بن مالك النبي صلى الله عليه وسلم يتتبع الدُّبَّاء في القصعة، قال: (فما زلت أحبها منذ أن رأيته يتتبعها)، فإذا كان هذا في الدُّبَّاء والطعام، فكيف بالهيئة والحال والشارة، ولا شك أنه عليه الصلاة والسلام جعل الله له أكمل الهيئات وأشرفها، وقد ثبت في الحديث: ـ(أن النبي صلى الله عليه وسلم خطب وعليه عمامة سوداء ) كما في الصحيح، صلوات الله وسلامه عليه. فالمقصود: أن من فعلها تأسياً بالنبي صلى الله عليه وسلم فلا يُنْكر عليه، وبعض طلاب العلم الآن ينكرون على بعض من يتأسى بالنبي صلى الله عليه وسلم بوضع العمامة، وهذا لا ينبغي، فإذا كنت ترجح القول بأنها ليست بسنة فلا تُلْزم غيرك ممن يرى التأسي بالنبي صلى الله عليه وسلم، فقد كان الصحابة يتأسون به في الطعام والشراب فضلاً عن الهيئة والشارة. وأما الخلاف بين سنن العادات وسنن العبادات، فهذا مسلك عقلي معروف عند الأصوليين لا يقدح في التأسي، وكون الإنسان يحب أن تكون هيئته كهيئة النبي صلى الله عليه وسلم ويقتدي بالنبي صلى الله عليه وسلم فلا حرج في هذا، إلا في حالة واحدة: وهو أن يكون شيئاً مشتهراً يلفت النظر، أما إذا قصد إحياء سنة النبي صلى الله عليه وسلم فلا حرج، وقد كان الناس إلى عهد قريب، قبل عشرين أو ثلاثين سنة يعرفون هذا، وكانت العمامة موجودة، وكان العلماء يتعممون، وكانوا علماء أجلاء ممن يُشار إليهم بالبنان، وكانوا يحافظون عليها في المواسم تأسياً بالنبي صلى الله عليه وسلم، وإذا ترجح عند الإنسان أنها عادة فلا يُنْكِر على مَن يفعلها تأسياً بالنبي صلى الله عليه وسلم. وقال بعض العلماء: إن لها أوصافاً محمودة، فإنه قل أن تجد إنساناً يتعمم ويتعاطى رذائل الأمور، وقد يوجد بعض السَّفَلة من يفعل هذا؛ وقالوا: إنها كاللحية، فإن الإنسان إذا التحى تجده يتعاطى كمالات الأمور؛ لكن إذا كان حليقاً ربما جارى صغار السن والأحداث في بعض الأمور، أما إذا كان ملتحياً فتجده ينكف ويتورع، ولو وضع العمامة فسيجد لذلك أثراً، فليجرِّب من أراد أن يجرب، فإنه سيبتعد عن سفاسف الأمور، وسيجد من نفسه نوعاً من تعاطي الكمالات؛ لأنه يشعر أنه يخالف الناس بهذه الهيئة، وقلَّ أن تجد الناس ينظرون إلى إنسان تعمم إلا أجلُّوه وشعروا نحوه بالاحترام والتقدير، هذا إذا قصد التأسي بالنبي صلى الله عليه وسلم. أما بالنسبة لهذا الموجود الآن فهذا يعتبر كغطاء، أما أنه عمامة كما كانت على عهد النبي صلى الله عليه وسلم فهذا تخريج إلى الآن لم يتبين وجهه؛ لكن -إن شاء الله- فيه خير، أي: ما دام أنه يستر ويحمل الإنسان على الكمال، أما بالنسبة للأكمل والأفضل فهو ما ذكرناه. والله تعالى أعلم. وأما بالنسبة للتأقيت فقد ذكر بعض العلماء التأقيت، ففي بعض الشروح أنها تتأقت، ومنهم من يقول: إنها تطلق كالجبيرة.)انتهى Aya siyabot sa fatwa anani Shiekh Muhammad Al-Shingqeeti na Sunnah kon so kasolot sa Turban ago p'phakakowa sa balas a mapiya so tao a psolot sa Turban a aya niyat iyan na pangingiring iyan ko Nabi (pbuh). OSAYAN KO TOTOB AGO SO MGA DALIL KO KABABALOY NIYAN A SUNNAH Sii ko da tano pn kapangaloya ko mga Dalil o kasolot sa Tutob na alowin tano daan i Arabic term o tutob. Aya Arabic term o Totob na: قلنسوة Qalansowah Na aya maana a Qalansowa ko Arabic Dictionary na: طاقية Taaqiyyah na aya mambo a maana a Taaqiyyah sii ko Maranao-Arabic dictionary na Tutob. Kataya so maana o Qalansowah sii ko mga Arabic dictionary: قلنسوة - قَلَنْسُوَةٌ : جمع : ات ، قَلاَنِسُ . " وَضَعَ قَلَنْسُوَةً عَلَى رَأْسِهِ " : طَاقِيَةً ، غِطَاء الرَّأْسِ ، أَشْكَالُهَا مُتَنَوِّعَةٌ حَسَبَ الْمَنَاطِقِ . " تَعْلُو رُؤُوسَهُنَّ قَلَنْسُوَاتٌ مُلَوَّنَةٌ عَلَى شَكْلِ أَسْنِمَةِ البُخْثِ ". - أحمد التوفيق - المعجم: الغني القَلَنْسُوَةُ - قَلَنْسُوَةُ : القَلَنْسُوَةُ : لباسٌ للرأْس مختلف الأَنواع والأَشكال . والجمع : قلانسُ ، وقلانيس ، وقَلاَسٍ ، وقَلاسِيّ .المعجم: المعجم الوسيط   Misabap san na so Tutob odi na Gura na aya Term iyan sa Arabic na Qalansowah (Taaqiyyah). MGA DALIL KO KASOLOT SA TUTOB عن ابن عمر ، قال : "كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يلبس قلنسوة بيضاء" .  رواه الطبراني. راجع (إتحاف الخيرة المهرة بزوائد المسانيد) و . (مجمع الزوائد ومنبع الفوائد). Miyakathitayan ko Ibni Omar -Radhiyallahu anhuma- a pitharo iyan: “Aya olaola o Nabi (pbuh) na psolot sa Tutob a Maputi.”  Piyanothol o Imam Tabarani.  قال خالد بن الوليد- رضي الله عنه -: " اعتمرنا مع رسول الله - صلى الله عليه وسلم - في عمرة اعتمرها فحلق شعره فسبقت إلى الناصية فأخذتها فاتخذت قلنسوة فجعلتها في مقدم القلنسوة. فما وجهت في وجه إلا فتح لي ".رواه أبو يعلى بسند صحيح. راجع (إتحاف الخيرة المهرة بزوائد المسانيد). Pitharo o Khalid Bin Waleed (Radhiyallahu anhu): “miyag-umra kami a pd ami so Nabi (pbuh) na sii ko kiyapagopao o Nabi (pbuh) na sakn i miyauna makakowa ko Bok o Nabi a poon ko ombonombonan iyan na oriyan iyan na inililip akn a bok oto o Nabi ko tampar sa onaan o Tutob akn na omani tmowan (kathidawa) a pkhapdan rakn a masosolot akn a giyai a tutob akn a milililipon so Bok o nabi na p’phakadaagn ako o Allah.” Piyanothol o Imam Abu Ya’la. عن عائشة: (كان - صلى الله عليه وسلم - يلبس قلنسوة بيضاء لاطئة)، أي لاصقة برأسه غير مقبية ، (إتحاف القاري بدرر البخاري). Pitharo o Aisha (Radhiyallahu anha): “Aya olaola o Nabi (pbuh) na psolot sa tutob a makakkb sa ulo niyan piyapiya.” روى ابن سعد بإسناده: أن علي ابن أبي طالب – رضي الله عنه – كان يلبس قلنسوة بيضاء. الطبقات الكبرى 3/30 Pitharo o Ibn Sa’d: “Mataana so Ali Bin Abi Talib – Radhiallahu anhu – na aya ulaola niyan na psolot sa Totob a Mapoti”. قال الإمام إسماعيل حقي البروسوي الحنفي في تفسير حقي: "وقد ثبت أيضا أن واحدا من آل فرعون كان يلبس قلنسوة مثل قلنسوة موسى عليه السلام ويسخر منه وقد نجاه الله تعالى من الغرق فى بحر القلزم بمجرد تشبهه الصوري ولو تاب من جنايته لنجا من عذاب الدارين.اهـ Pitharo o Imam Ismael Haqqi Al-hanafi: “sabnar a miyapanothol a adn a Sakatao a mama a pd ko mga pamiliya o Fir’aun a p’phananayanan iyan so katutob o Nabiyullah Moosa . na minsan pn a giyoto a mama na Rarastaan iyan so Moosa na aya inibalason o Allah sa kap'phananayani niyan ko katutob o Moosa na da ska niyan pda o Allah ko mga tao a miyald sa Ragat a Qolzom  ka sabap bo oto ko kap’phananayani niyan ko kandiditaran o Moosa. Na opama ka mithaubat a mama oto na phakalidas ska niyan ko kasiksaan ko Doniya ago Akirat.” عن ابن عمر : "أنه كان إذا مسح رأسه رفع القلنسوة و مسح مقدم رأسه." رواه الدار قطني. إسناده صحيح. So Ibn Omar (Radhiyallahu anhuma) na igira a sapoon iyan a ulo niyan na ip’poro iyan daan so tutob iyan na go niyan bo sapowa a ulo niyan.” Piyanothol o Imam Addar Qutni. عن أم نهار قالت: "كان أنس بن مالك يمر بنا في كل جمعة على برذون عليه قلنسوة لاطية." إسناده صحيح. Pitharo o Ummu Nahar: “aya olaola o Anas Bin Malik (Radhiyallahu anhu) na oman jama-at na somagad rkami a kukoda ska niyan ago sumosolot sa Tutob.” عن سعيد بن أبي هند قال: "رأيت على علي بن حسين قلنسوة بيضاء لاطئة." إسناده حسن . ورواه أبو بكر بن أبي شيبة. Pitharo o Saeed Bin Abi Hind: “Miyailay akn so Ali Bin Husain a tutotob sa maputi a Tutob a maninit.” Piyanothol o Abu Bakr Bin Abi Shaybah. قال الخزاعي : "كان مالك بن أنس إذا أراد أن يخرج ليحدث توضأ وضوءه للصلاة و لبس أحسن ثيابه و لبس قلنسوة و مشط لحيته فقيل له في ذلك؟ فقال : أوقر به حديث رسول الله صلى الله عليه و سلم." سنده حسن. Pitharo o Al-Khuzai: “Aya olaola o Imam Malik na igira a mbatiyaan iyan ko mga tao so hadith o nabi (pbuh) na daan a gimagabdas, go psolot ko mapiya ko mga nditarn iyan, go psolot sa Tutob, go psaldayin iyan a Sompa iyan. Na iniizaon o ino niyan oto psowaa? Na aya inismbag iyan na: "aya sabap a kapsowaa ko roo na pada adat akn ko Hadith o nabi (pbuh)". MGA KATHARO O MGA ULAMA KO PAT A MADHAB MIPANTAG KO KATUTOB قال الإمام محمد الكوثري الحنفي في مقالاته ص 136: "ولذا ترى أن أهل المذاهب مجمعين على استحباب لبس القلنسوة و الرداء و الإزار في الصلاة."اهـ Pitharo o Imam Muhammad Al-Kauthari Al-hanafi: “giyoto i Sabap a mataana so mga ulama ko (pat a) mga madhab na miyaompong siran ko kababaloy a Sunnah o kasolot sa Tutob ago kimon ago Malong sii ko sambayang.” قال الإمام أبو بكر ابن العربي المالكي في كتاب عارضة الأحوذي ص 242/7: "القلنسوة من لباس الأنبياء و الصالحين تصون الرأس و تمكن العمامة و هي من السنة." اهـ Pitharo o Imam Abu bakr Ibnul Arabi Al-Maliki: “So Tutob na pd anan ko kandiditaran o mga Nabi, go kandiditaran o mga tao a mga Salih. So Tutob na pkharnding iyan so ulo, go map'phakambkn iyan so Turban ko ulo, ago pd sa Sunnah.” قال الإمام ابن حجر الهيتمي الشافعي: "ولا بأس بلبس القلنسوة اللاطئة و المرتفعة المضربة و غيرها تحت العمامة و بلا عمامة لأن كل ذلك جاء عنه صلى الله عليه و سلم." اهـ Pitharo o Imam Ibn Hajar Al-Haytamie Al-Shafi’i: “Daa moshkila ko kasolot o Tao sa tutob a maito ago tutob a mapuro ago so salakaw san a raks a sumiyolot ska niyan sa Turban odi na aya bo a siyulot iyan na tutob bo na dadn a Moshkila san ka palaya dn anan (sunnah ka) miyanggalbk o Nabi (pbuh). قال الإمام ابن القيم الجوزية الحنبلي : "كانت له عمامة تسمى السحاب كساها عليا و كان يلبسها و يلبس تحتها القلنسوة. و كان يلبس القلنسوة بغير عمامة و يلبس العمامة بغير قلنسوة." اهـ Pitharo o Imam Ibn Al-Qayyem Al-hambali: “So Nabi (pbuh) na adn a Turban iyan a iningaranan iyan sa “Sahab” na piyakiturban iyan ko Ali. Na psolotn oto o Nabi igira a makatutotob, ago igira kowan na aya bo a psolotn o Nabi (pbuh) na Tutob bo a dadn a baon Turban, odi na Turban bo na dadn a baon Tutob.” FATWA A SALAFI/WAHABI KO MIPANTAG KO KASOLOT SA TUTOB: قال ابن القيم الجوزية: "كان رسول الله صلى الله عليه وسلم و صحابته يلبسونها (أي القلنسوة) و لم يزل لبسها عادة الأكابر من العلماء و الفقهاء و القضاة و الأشراف و الخطباء على الناس". اهـ أحكام أهل الذمة 3/1266 Pitharo o Ibnulqayyem Al-Jawziyyah: “Aya ulaola o Rasoolullah ago so mga Sahaba niyan na psolot siran sa Totob, taman sa mimbalot so katotob a kandiditaran o piyangadadayoan ko mga Ulama ago mga Foqaha ago mga Cali (Judge) ago so mga pipiya a tao, ago so mga pangongotba sii ko mga Tao”. قال الشيخ مرعي بن أحمد الحلكي في كتاب شد العزائم في اتخاذ العمائم ص 160 :"ولبس القلانس مستحب و مندوب لأنه لبس حسن موافق للباس أهل الإسلام و قد لبسها رسول الله صلى الله عليه و سلم و أصحابه و من بعدهم." اهـ Pitharo i Shiekh Mar’e Bin Ahmad Al-Halki: “so Kasolot sa Tutob na Sunnah, sabap ko kababaloy niyan a mapiya a nditarn a maka-aayon ko nditarn o mga Muslim. ago sabnar a so Nabi (pbuh) na mitutob ago so mga Sahaba niyan na miyamanolot siran sa Tutob ago so miyamakatundog kiran.” Kataya pn so Fatwa o Morit i Shiekh Al-bani a si Shiekh Mashoor Hasan Ali Sulaiman: من فتاوى الشيخ مشهور حسن آل سلمان (من تلاميذ الشيخ الألباني). السؤال 428: ما هو حكم لبس القلنسوة؟ الجواب: القلنسوة كان يلبسها النبي صلى الله عليه وسلم، والهدي العملي في عصر النبي صلى الله عليه وسلم وصحبه، بل يبقى هذا الإسناد متصلاً صحيح النسبة إلى عصر أجدادنا، فكانوا يعتبرون من مشى كاشف رأسه فاسقاً، حتى أنهم غالوا في كشف الرأس، فكان الواحد لا يصلي خلف إمام كاشف رأسه، وهذا غلو لكن السنة العملية للنبي صلى الله  عليه وسلم، وصحبه ستر الرأس. له صور ثلاثة كان يفعلها النبي صلى الله  عليه وسلم ، وهي القلنسوة، أو بالعمامة فوق القلنسوة، أو بالعمامة دون القلنسوة. فستر الرأس أحب إلى الله من كشفه . وكان من عادة المشارقة أنه من المروئات، وكانوا يعتبرون حاسر الرأس مخروم المروءة، خلافاً للمغاربة، فإنهم كانوا يكشفون رؤوسهم. وفي كتاب السير للذهبي في ترجمة بعض المغاربة قال : وكان يسير في الشارع حاسر الرأس. وهذا الكلام دلالة على ندرته. ومذكور في ترجمة القرطبي المفسر : كان يلبس طاقية تواضعاً. وكشف الرأس ليس حراماً، والصلاة به صحيحة، لكن الأحب إلى الله الستر، والله أعلم. شبكة المنهاج الإسلامية www.almenhaj.net Kataya so mga gona a siyabot sa giyanan a fatwa i Shiekh Mashoor Hasan Ali Sulaiman: 1- So katutob na sunnah ka pinggalbk o Nabi ago so mga Sahaba niyan. 2- So tao a di ptutob ka thatampaulolowa na iniitong sa Fasiq o miyangauuna a mga Muslim. 3- So kasasapngi o tao ko Ulo niyan sa datar o Tutob na aya pkhababayaan o Allah adiso tao a thatampaulolowa. MGA MAS-ALAH KO TURBAN AGO  TUTOB 1- PIRAI KATAS O TURBAN O NABI (PBUH)? Aya kabasa o mga ulama tano na daa hadith a Sahih ibaon miya-aloy so titho a katas o Turban o Nabi (pbuh), Na ogayd na aya miya-aloy o Imam Nawawi na pito ka Hasta (432.901 centimeters) a katas o Turban, taman dn sa sapolo ago dowa ka hasta. 2- TONAI KOKOMAN O TURBAN A ADN A IKOG IYAN AGO SO TURBAN A DA IKOG IYAN? So Kasolot sa Turban a adn a ikog iyan ago so Turban a da ikog iyan na Palaya dn anan Mapapakay. قال الإمام ابن حجر الهيتمي الشافعي: "و أما العذبة فقد صح عنه صلى الله عليه و سلم فعلها و صح عنه تركها فمن ثم لم يكن في تركها حرج ، و إذا فعلها فإن شاء أسدلها أمامه بين يديه أم بين كتفيه لأنه جاء عنه صلى الله عليه و سلم كل من هذين." اهـ Pitharo o Imam Ibn Hajar Al-Haytami Al-Shafi’i: “so katagoi sa ikog ko Turban na miyanggolaola anan o Nabi, go miyanggulaola o nabi a da niyan dn tagoi sa ikog so Turban iyan. Misabap san na so katurban sa turban ada ikog iyan na dadn a Moshkila san. Na opama ka turban so Tao sa adn a ikog iyan na khapakay a sii niyan tayothonga so ikog o Turban iyan sa rarb iyan odi na sa likod iyan ka palaya dn anan miyanggalbk o Nabi (pbuh). 3- PIRAI KATAS A MBALOWIN  A IKOG O TURBAN? Aya sunnah na di maminos so katas o ikog o Turban sa pat ka tindoro na di pman kalawanan so isa ka Hasta (61.834 centimeters). Sa aya mapiya a katas iyan na sarangkao o Manosiya. Ka so kapakatasaon ka kasobraan iyan so isa ka hasta na khaolog sa Makrooh. Na opama ka aya niyat o tao sa kiyapakatasa niyan ko Turban iyan ka kiyasubraan so isaka hasta na kapanakabor a niyat iyanon na miyaolog sa Haram. na oda a niyat iyanon a kapanakabor na Makrooh a kukuman iyan. 4- TONAI MAPIYA A WARNA O TURBAN AGO TUTOB? Apiya antonaa dn a Warna o turban ago tutob ka maitm odi na maputi odi na gadong, odi na mariga, odi na binaning na palaya dn mapapakay, na ogayd na aya makallbi a warna iyan na maputi na go ron bo tomalondog so gadong ago maitm ago so mga pd a warna. 5- TONAI KOKOMAN O SAMBAYANG O TAO ADI MAKASOSOLOT SA TURBAN ODI NA TUTOB KA THATAMPAULOLOWA? Aya kokoman o sambayang o tao a thatampaulolowa na Makrooh!. قال الإمام محمد الكوثري الحنفي في مقالاته ص 136: "ولذا ترى أن أهل المذاهب مجمعين على استحباب لبس القلنسوة و الرداء و الإزار في الصلاة."اهـ Pitharo o Imam Muhammad Al-Kauthari Al-hanafi: “giyoto i Sabap a mataana so mga ulama ko (pat a) mga madhab na miyaompong siran ko kababaloy a Sunnah o kasolot sa Tutob ago kimon ago Malong sii ko sambayang.” قال الإمام محمد الكوثري الحنفي في مقالاته ص 135: " أما صلاة المصلي و هو حاسر الرأس من غير عذر فصحيحة إذا كانت مستجمعة للشروط و الأركان لكنها خلاف السنة المتوارثة." اهـ Pitharo o Imam Muhammad Al-Kauthari: “So mipantag ko sambayang o tao a tatampaulolowa ada pman a Ojor iyan sa kathatampaulolowa iyan na Sahih dn so sambayang iyan o mambo o mininggolalan iyan so mga Sharat o sambayang ago so mga Rokon iyan, na ogayd na aya dn a kokoman o Sambayang iyan na masosopak iyan so okit a Sunnah (a kiyasambayang o Nabi (pbuh) a sasapngan iyan a ulo nyan sa turban odi na totob)." Si Shiekh Al-Bani a mala a ulama sa hadith o mga bangsa tano a mga Salafi/wahabi na kiyokom iyan sa Makrooh so sambayang o Tao a tatampaulolowa,  ago kiyokom iyan sa Bid’ah so katampaulolowa. Kataya so Fatwa i Shiekh Al-Bani: والذي أراه في هذه المسألة أن الصلاة حاسر الرأس مكروهة ذلك أنه من المسلم به استحباب دخول المسلم في الصلاة في أكمل هيئة إسلامية للحديث المتقدم في الكتاب : " . . فإن الله أحق أن يتزين له " وليس من الهيئة الحسنة في عرف السلف اعتياد حسر الرأس والسير كذلك في الطرقات والدخول كذلك في أماكن العبادات، بل هذه عادة أجنبية تسربت إلى كثير من البلاد الإسلامية حينما دخلها الكفار وجلبوا إليها عاداتهم الفاسدة فقلدهم المسلمون فيها فأضاعوا بها وبأمثالها من التقاليد شخصيتهم الإسلامية فهذا العرض الطارئ لا يصلح أن يكون مسوغا لمخالفة العرف الإسلامي السابق ولا اتخاذه حجة لجواز الدخول في الصلاة حاسر الرأس .وأما استدلال بعض إخواننا في مصر على جوازه قياسا على حسر المحرم في الحج فمن أبطل قياس قرأته عن هؤلاء الإخوان كيف والحسر في الحج شعيرة إسلامية ومن مناسكه التي لا تشاركه فيها عبادة أخرى ولو كان القياس المذكور صحيحا للزم القول بوجوب الحسر في الصلاة لأنه واجب في الحج وهذا إلزام لا انفكاك لهم عنه إلا بالرجوع عن القياس المذكور ولعلهم يفعلون وكذلك استدلاله بحديث علي مرفوعا : " ائتوا المساجد حسرا ومعصبين فإن العمائم تيجان المسلمين " استدلال واه لأن الحديث ضعيف جدا أعتقد أنه موضوع لأنه من رواية ميسرة بن عبد ربه وهو وضاع باعترافه وقال العراقي : ـ" متروك " وقال المناوي في " شرح الجامع الصغير " : " ومن ثم رمز المؤلف لضعفه لكن يشهد له ما رواه ابن عساكر بلفظ : ائتوا المساجد حسرا ومقنعين فإن ذلك من سيما المسلمين " قلت : لم يسق المناوي إسناده لينظر فيه وهل يصلح شاهدا لهذا الحديث الموضوع أم لا ؟ وجملة القول أنه حديث ضعيف جدا على أقل الأحوال فالاستدلال به غير جائز والسكوت عنه إثم ثم تبين لي أن الحديث بلفظيه عند ابن عدي من طريق ذاك الوضاع ومن طريقه عند ابن عساكر باللفظ الآخر أورده السيوطي في " الجامع الصغير " باللفظ الأول من رواية ابن عدي وفي " الجامع الكبير " باللفظ الآخر من رواية ابن عدي وابن عساكر فتوهم المناوي بأنه حديث آخر بإسناد آخر فجعله شاهدا للأول ومن الظاهر أنه لم يقف على إسناد ابن عساكر وإلا لم يقع منه هذا الخلط والخبط الذي قلدته فيه لجنة تحقيق " الجامع الكبير " بمجمع البحوث الإسلامية في مصر ولو فرضنا أن اللفظ الثاني سالم من مثل هذا الوضاع فهو صلح هذا للأول لأن الشاهد لا ينفع في الموضوع بل ولا في الضعيف جدا وقد ذكر المناوي نفسه نحو هذا في غير هذا الحديث فجل من لا ينسى والحديث قد خرجته في " الضعيفة ـ" ـ( 1296 )  وأما استحباب الحسر بنية الخشوع فابتداع حكم في الدين لا دليل عليه إلا الرأي ولو كان حقا لفعله رسول الله صلى الله عليه و سلم ولو فعله لنقل عنه وإذ لم ينقل عنه دل ذلك أنه بدعة فاحذرها ومما سلف تعلم أن نفي المؤلف ورود دليل بأفضلية تغطية الرأس في الصلاة ليس صوابا على إطلاقه إلا إن كان يريد دليلا خاصا فهو مسلم ولكنه لا ينفي ورود الدليل العام على ما بيناه آنفا وهو التزين للصلاة بالزي الإسلامي المعروف من قبل هذا العصر والدليل العام حجة عند الجميع عند عدم المعارض.فتأمل . اهـ  من كتاب تمام المنة. Aya siyabot sa fatwa anani Shiekh Al-Bani na Makrooh so sambayang o tao a thatampaulolowa, go kiyokom iyan so kathampaulolowa sa adat kon anan o mga kafir a lomiyapay ko ingd o mga Muslim. ago kiyokom iyan sa bid’ah so kathampaulolowa a raks a inisogo iyan a kapananggilai ko kathampaulolowa. Kataya pn so Fatwa o Morit i Shiekh Bin Baz a si Shiekh Abdullah Jibreen: فضيلة الشيخ عبد الله بن عبد الرحمن بن جبرين  السؤال: هل تجب تغطية الرأس في الصلاة فقد كنت في إحدى الدول الإسلامية واستنكروا علي عدم تغطية رأسي عند الصلاة؟ رقم الفتوى: 10005.  الجواب:لا يلزم ذلك في الصلاة، فالرأس ليس من العورة، ولكن الأفضل والأكمل تغطية الرأس في الصلاة وخارجها، وقد روي في بعض الأحاديث: إيتوا المساجد حسرا ومعممين، فإن العمائم تيجان العرب فالعمامة عنوان عند العرب قبل الإسلام وبعده، فهي من كمال الزينة وتمام اللباس السائر الذي يجمل المظهر ويزين الرجل، ثم إن كل دولة وكل قطر لهم عاداتهم واصطلاحاتهم، فهناك من يستنكر منه أن يخرج حاسرا بين الناس ويلفت الأنظار بهذا المظهر المزري المستنكر، وهناك دول تقتصر على القلانس فقط ويقل عندهم لبس العمائم، وهناك دول يستنكر عندهم من يتعمم بل كلهم أو جلهم حسر الرؤوس، فلذلك تكون العمامة من العادات، لكن لما كان الغالب على الصحابة زمن النبي صلى الله عليه وسلم التعمم، وكان هو أيضا لا يخرج حاسرا إلا نادرا، كان الأفضل والأكمل التعمم مطلقا. والله أعلم. Aya siyabot sa Fatwa anani Shiekh Jibreen na mlagid o sii ko sold o sambayang anta aka sii ko liyo o sambayang na aya kon a makallbi ko tao na so kasasapngi niyan sa ulo niyan sa lagid o Turban. GOGODAN KO KASOLOT SA KIMON PAKAIZA: TONAI SUNNAH A PKHABABAYAAN O NABI (PBUH) A BANGKALA/NDITARN? Aya miya-aloy sa Hadith a pkhababayaan o Nabi (pbuh) a bangkala na Qamees (قميص  ). عن أم سلمة قالت: "كان أحب الثياب إلى النبي صلى الله عليه و سلم القميص." رواه أبو داود Pitharo o Ummu Salamah: “Aya pkhababayaan o Nabi (pbuh) a bangkala na Qamees.” Piyanothol o Abu Dawood.       Aya pmbtowan sa Qamees na giyanan dn so pmbtowan tano sa masa imanto a mga mranao sa term a Kimon.        Aya midadaptar ko kitab a “Muntaha Al-Sool” page 448 – 451 a kitab i Shiekh Abdullah Al-Lahjie na aya kon a ropaan o Qamees (kimon) o nabi (pbuh) Na sii matatago so abri niyan a pthagoanon sa batawi sii sa rarb, na aya diyangka a katas o mbala a  barokan iyan na taman ko mga boko a lima, ago aya katas iyan sa baba na sii ko look o pamosoan a ai. sa opama ka kaomani anan sa katas na aya importante na di niyan kasapngan so mbala a Boko a ai..         Na ilayn tano man a giyai a pmbtowan tano a mga mranao sa Kimon sa masa tano aya imanto ka mlagid o kimon a Saudi, odi na kimon a Pakistani, odi na kimon a Malaysia odi na kimon a Misri sa asar ka kimon a sii poon ko ingd a Muslim na ilayn tano man ka sii dn mararani so ropaan iyan sa giyanan a miya-aloy tano a Qamees a pkhababayaan o Nabi (pbuh) a bangkala iyan!. Na giyanan i sabap a kiyapakasold sa sunnah a giyai a pmbtowan tano sa kimon sa masa tano aya ka sabap ko miyakaranirani ko Ropaan o Qamees (kimon) o Nabi (pbuh), ka aya miya-aloy o mga Ulama a Qaidah (Islamic basis) na: ما قارب الشيء أعطي حكمه Maana: “sadn sa kapakararani o Shai ko miplagid iyan a Shai na miyakandatar siran sa kokoman.”         na sabap ko so pmbtowan tano sa mga kimon sa giyai a masa tano na miplagid dn sa ropaan o Qamees (kimon) o Nabi (pbuh) odi na miyakaranirani ron sa ropaan na misabap san na miyakowa niyan mambo so kokoman o Qamees o Nabi (pbuh) na miyaolog mambo sa Sunnah. Sa aya mambo a Sharat a kakhaolog iyan sa Sunnah na sii ko masa a kapnditaraon o Muslim na aya mapniyat iyan na babaya iyan ko nabi (pbuh) ago pangingiring iyan ko kandiditaran iyan. Kataya so fatwa o mga ulama sa Islamweb ko mipantag ko kasolot sa Kimon: قال مركز الفتوى (إسلام ويب ) : "ومن لبس القميص تأسيا بالنبي صلى الله عليه وسلم فهو مأجور إن شاء الله ...." اهـ http://fatwa.islamweb.net/fatwa/index.php?page=showfatwa&Option=FatwaId&Id=110129 Maana: “Sadn sa Muslim a bangkala sa Kimon a aya antap iyanon na pangingiring iyan ko Nabi (pbuh) na p’phakakowa sa balas a mapiya...”. PAKAIZA: DIBA INISAPAR O NABI (PBUH) SO KANDITAR SA NDITARN A SHOHRA, NA SO KIMON BA PD SA NDITARN A SHOHRA? Smbag: Aya paka-aantapan ko nditarn a Shohra na giyanan so nditarn a aya kiyasolotaon o tao na kapanakabor ago dipn maka-aayon ko kandiditaran a kaiislami, na anda dn mambo i kasolotaon o tao na pkhasasalakawanon so mga tao!. Na makaliliyo san so Kimon ka so kimon na pd anan ko kandiditaran a kaiislami ka giyanan i pkhababayaan o Nabi a bangkala iyan, ago liyo roo pn na miya-popular dn ko mga ingd ko doniya a basta a Kimon a Saudi, odi na kimon a Pakistani odi na kimon a Malaysia na miyakilala dn a kandiditaran a Muslim. maana knabaon pn pkhatkawi so mga tao ka kiyalayaman iran a so Kimon na kandiditaran a Muslim. Kataya so fatwa o mga ulama sa Islamweb ko mipantag san: قال مركز الفتوى (إسلام ويب ) : "فلبس القميص ليس داخلا في لباس الشهرة." اهـ Maana: “So kasolot sa Kimon na knaba makasosold ko nditarn a Shohra.” Misabap san na miyakarinayag rktano a giyoto bs a pagari tano a Salafi a aya kpit iyan  na da niyan itongn iba sunnah so Turban ago Tutob ago kimon na sabnar a miyasopak iyan so mga Hadith o Nabi (pbuh) ago miyasopak iyan so mga katharo o mga Ulama ko pat a Madhab, ago aya mala a miyasopak iyan na so mga fatwa o mga Ulama iyan a mga Salafi sa kiniitongn iran ko Turban ago Tutob ago kimon a pd sa Sunnah!. Kataya so isa ko mga kimon o Nabi (pbuh) a miyasiyap a uttoman Empire a siran so miyakalabi 600 years a kiyandatui iran sa Makkah ago Madinah ago so mga pd a ingd sa Doniya: و صلى الله على سيدنا محمد كما ذكره الذاكرون و غفل عن ذكره الغافلون.